Analyse • Januari en de eeuwige valkuil van Feyenoord

Feyenoord hervatte vorig weekend de competitie met een gelijkspel tegen sc Heerenveen. Daarmee was het eerste puntenverlies van het nieuwe jaar direct een feit. Verrassend was dat allerminst. Het resultaat past naadloos in een patroon dat al jaren zichtbaar is: Feyenoord en de maand januari blijken een ongelukkige combinatie.

Dat de Rotterdammers structureel moeite hebben met de herstart na de winterstop, blijkt uit een analyse van 1908.nl. Over de afgelopen tien seizoenen behaalde Feyenoord in januari gemiddeld slechts 48 procent van de te verdienen competitiepunten. Een cijfer dat haaks staat op ambities om mee te strijden om de landstitel.

Die zwakke winterse hervattingen zijn inmiddels bijna een chronisch verschijnsel geworden. Ze doen zich voor onder iedere trainer. Giovanni van Bronckhorst, Dick Advocaat, Brian Priske en zelfs Arne Slot: allemaal zagen zij hun ploeg in januari stelselmatig inleveren. Het gevolg was ook steeds hetzelfde. Feyenoord raakte vroeg in het kalenderjaar achterop in de strijd om de bovenste plaatsen, mede omdat een sterke maand februari vaak uitbleef. Ook daarin bleef de productie achter: gemiddeld werd slechts 62 procent van de mogelijke punten gepakt.

Ook dit seizoen lijkt het patroon zich te herhalen. Onder Robin van Persie is het eerste puntenverlies al een feit. De hoop is nu gevestigd op de thuiswedstrijden tegen stadsgenoot Sparta en Heracles Almelo, waarna de loodzware uitwedstrijd tegen PSV wacht.

Zeldzame uitzonderingen

Betekent dat dat het altijd misgaat? Niet helemaal. Er waren enkele uitschieters. In één van zijn vier seizoenen wist Van Bronckhorst de winterdip te doorbreken en prompt werd Feyenoord voor het eerst in achttien jaar landskampioen. Ook Dick Advocaat kende één sterke winter, met in januari en februari de volle buit. Toen lonkte zelfs de titel, tot de coronapandemie het seizoen voortijdig beëindigde. Arne Slot piekte in zijn tweede jaar in februari, maar ook toen ging daar een zwakke januarimaand aan vooraf.

Dat zijn echter de uitzonderingen die de regel bevestigen. Over tien seizoenen is het beeld helder: direct na de winterstop wordt beslist of een club aanhaakt in de titelstrijd of niet. In het geval van Feyenoord dus veelvuldig dat laatste.

Een voorspelbare aanloop

Zodra januari nadert, leven de supporters dan ook tussen hoop en vrees. Het zal toch niet weer? Die vraag blijkt vaak al het antwoord in zich te dragen. Want de aanloop is elk seizoen vrijwel identiek. Feyenoord verruild de winterse Nederlandse bodem en trekt naar een warm trainingskamp, keert terug met positieve verhalen over scherpte, teamgevoel en gelijkgezette klokken, om vervolgens direct de punten in te leveren zodra het er weer om gaat.

De maand januari is daarmee uitgegroeid tot een structureel probleem. Zo hardnekkig zelfs, dat je je inmiddels kunt afvragen wat de waarde is van zo’n trainingskamp. Want hoe goed de omstandigheden ook zijn, de prestaties blijven steevast achter.