Ebi Smolarek: "De UEFA Cup was écht een hoogtepunt"

 Het is dit voetbalseizoen precies 25 jaar geleden dat Feyenoord de UEFA Cup won. Het roemruchte elftal van trainer Bert van Marwijk flikte het onverwachte door na een geweldige serie wedstrijden de finale in de eigen Kuip te behalen en die op 8 mei 2002 ook te winnen (3-2 tegen Borussia Dortmund). Feyenoord-magazine Hand in Hand blikt deze jaargang terug op die historische prestatie. In aflevering 3 praat Ebi Smolarek over zijn assist op Shinji Ono in de thuiswedstrijd tegen Freiburg en over de bekeruitreiking waarbij hij boven op de UEFA Cup ging zitten. Gert Onnink van Hand in Hand magazine van De Feijenoorder ging met Euzebiusz ‘Ebi’ Smolarek in gesprek. 

Ebi Smolarak moet aan de telefoon in Polen even diep nadenken, maar toch schiet hem al vrij snel het bewuste moment weer te binnen. Hij was het die eind 2001 in de thuiswedstrijd tegen SC Freiburg de ragfijne voorzet gaf op Shinji Ono, die negen minuten voor tijd de bevrijdende 1-0 liet aantekenen.

Het enige doelpunt in een moeizaam duel in een regenachtige Kuip zorgde ervoor dat Feyenoord in het UEFA Cup-toernooi toch nog met een voorsprong richting Zuid-Duitsland kon afreizen. De nu 45-jarige Smolarek vertelt bijna 25 jaar later dat hij in het veld wel een klik had met de Japanse stylist. “Ik zocht ‘m vaak op. Dat ging bijna op intuïtie.” Feyenoord had tijdens de cupavond in november 2001 grote moeite om door de taaie Duitse defensie heen te komen.

De Rotterdamse ploeg kampte voor de wedstrijd al met blessures, schorsingen en interlandverplichtingen. Voorin ontbrak Pierre van Hooijdonk vanwege een rode kaart tegen Sparta Praag. Smolarek viel tegen Freiburg vlak voor de rust in voor zijn landgenoot Tomasz Rząsa. Hij weet nog wel hoe het ging bij de 1-0. “Het moest door de lucht, want het zat helemaal dicht”, aldus het toen 20-jarige Poolse talent. Hij schepte de bal richting de doorgelopen Ono, die de stuiter op zijn borst doodlegde en die vervolgens in een vloeiende beweging achter de Freiburg-doelman schoof. “Goed gedaan”, lacht Smolarek een kwart eeuw later alsnog om het artistieke hoogstandje.

De flankaanvaller was er ook bij in de uitwedstrijd tegen Freiburg in Zuid-Duitsland. Hij speelde na de rust een belangrijke rol bij de fameuze 2-1 van Pierre van Hooijdonk. Dat had allemaal te maken met de zo gevreesde vrije trappen van de Brabantse spits. “We probeerden rond het zestienmetergebied overtredingen uit te lokken om zo een vrije trap mee te krijgen. Daar gingen we min of meer bewust naar op zoek”, verklapt hij over de toenmalige tactiek. Smolarek speelde in Freiburg vanaf links en kreeg rond het uur inderdaad een makkelijk gegeven vrije trap mee die door Van Hooijdonk op magistrale wijze via de paal werd binnengeschoten. Leonardo I maakte er vlak voor tijd nog 2-2 van en zo overwinterde Feyenoord in Europa.

De ‘Road to Rotterdam’ ging in 2002 vervolgens verder met overwinningen op Glasgow Rangers en PSV. “Na Glasgow en PSV gingen we erin geloven”, zegt Smolarek. “We dachten allemaal, dat het te doen was.”

Knieblessure
De Poolse aanvaller is in maart 2002 invaller, als Feyenoord tegen rivaal PSV na een ongekend spektakelstuk in De Kuip inclusief verlenging en strafschoppen weer overleeft en zich voor de halve finale plaatst. Maar drie dagen later slaat op het SpartaKasteel het noodlot toe. Smolarek raakt zwaar geblesseerd aan zijn knie. “Ik vloog door de lucht en kwam Bij de prijsuitreiking van de UEFA Cup. verkeerd neer.” Hem wacht een lang en zwaar herstel dat meer dan een jaar zou duren.

“Ik trainde in Zeist met Giovanni van Bronckhorst, die toen bij Arsenal zat en verder met Marco van Basten en John Heitinga”, blikt hij terug. In de huidige oefenmeester van Feyenoord vond hij destijds zijn reismaatje. “Gio woonde in Krimpen aan den IJssel, ik in Ouderkerk aan den IJssel, een dorp verder. We reden samen naar Zeist.” Smolarek vertelt dat hij onlangs opnieuw met knieletsel te maken heeft gekregen. “Ik zit nu in Polen en heb net de uitslag van de MRI-scan gehad. Niet goed, helaas. Als ik in Nederland ben, ga ik naar het ziekenhuis en dan gaan ze verder kijken.”

De jonge Pool mist in 2002 de slotfase van het seizoen waarin Feyenoord in mei de UEFA Cup wint. “Het voelt misschien anders, maar ik heb ‘m toch gewonnen; ik heb zeker mijn bijdrage geleverd. Mijn vader zei ook altijd: ‘geniet er gewoon van’.” Bij de prijsuitreiking op het veld is Smolarek van de partij, gehuld in clubtenue. Op de beelden is nog te zien dat hij zelfs even op de beker gaat zitten.

C4
De winst van de UEFA Cup is een van de hoogtepunten van zijn loopbaan die bij de jeugd van Spirit in Ouderkerk aan den IJssel in de Krimpenerwaard begint. Bij Feyenoord start hij opvallend genoeg in C4, maar al snel bereikt de aanvaller de hoogste jeugdselecties. “Het is niet vanzelf gegaan, ik was immers toch ook de zoon van.” Zijn vader is Wlodi Smolarek, een beroemde Poolse international die eind jaren tachtig twee seizoenen bij Feyenoord speelt en met Polen zelfs derde wordt op het WK van 1982 in Spanje. Later is Smolarek sr. ook nog actief als jeugdtrainer op Varkenoord. Hij leerde zijn zoon Ebi wat hard werken is. “Dat was het zeker, maar het is me gelukt, zeker ook nadat ik een flinke groeispurt had gemaakt.”

In de jeugd van Feyenoord maakt Ebi Smolarek deel uit van een sterke lichting met onder anderen Glenn Loovens, Robin van Persie, Civard Sprockel, Thomas Buffel en René van Dieren. Hij stroomt door naar het eerste elftal. “Ik ben altijd een jongen van de club geweest”, zegt hij. Door zijn knieblessure mist de aanvaller in de zomer van 2002 ook het WK en daarna de strijd om de Super Cup tegen Real Madrid in Monaco. “Maar ik ben toch sterk teruggekomen.” Smolarek speelt nog een seizoen in De Kuip en verhuist dan naar de Duitse Bundesliga. “Trainer Bert van Marwijk zag het in me zitten en nam me mee naar Borussia Dortmund. Daar heb ik ook een mooie tijd gehad.” Zo wordt hij onder meer drie keer Pools voetballer van het jaar.

Zijn periode bij Feyenoord beschouwt hij - terugblikkend - zeker als een van de hoogtepunten. “Dat ik in het shirt van Feyenoord in de jeugd en in het eerste elftal heb gespeeld, bij de club waar ook mijn vader heeft gespeeld. En natuurlijk dat we de UEFA Cup hebben gewonnen.” Smolarek koestert ook de jaren bij Dortmund en de periode dat hij met Polen onder toenmalig bondscoach Leo Beenhakker van het Portugal van Ronaldo wist te winnen. Hij speelt op het WK van 2006 en EK van 2008.

Vakbond
Na zijn actieve loopbaan wordt Ebi Smolarek geen trainer, geen manager, maar bestuurder bij de vakbond. “Ik ben nu voorzitter van, zeg maar, de VVCS van Polen, de vereniging van contractspelers. We zijn aangesloten bij de FIFPro, de wereldbond. Ik heb dan ook vaak contact met Evgeniy Levchenko van de Nederlandse bond.”

Verder is de voormalige aanvaller druk met de Smolarek Foundation, die is vernoemd naar zijn vader. “We helpen Poolse kinderen met trainingen; dat doen we in een dorpje vlak bij Łódź, de stad waar ik ben geboren. Borussia Dortmund is daar al een keer langs geweest; we hebben al 1000 jonge voetballertjes gehad. Misschien is dit ook wel iets voor Feyenoord om te doen. Wie weet zit er weer een talent tussen.”

Inmiddels loopt er op Varkenoord in Rotterdam-Zuid alweer een nieuwe Smolarek rond. Is er na Wlodi en Ebi een derde generatie in aantocht? “Mijn zoontje Faas speelt bij de Sportclub Feyenoord in de jeugd, bij de onder 13. We moeten nog zien wat hij kan gaan brengen.”

Na bijna 25 jaar zegt Ebi Smolarek Feyenoord nog altijd en overal te volgen. Hij beklemtoont echt een jongen van de club te zijn, die vanuit de jeugd het eerste elftal heeft gehaald. De clubliefde gaat zo ver dat hij ooit met Borussia Dortmund weigerde in de spelersbus van de aloude rivaal Ajax te stappen. “We speelden een oefenwedstrijd, maar onze bus ging kapot; we konden meerijden. De meeste van mijn teamgenoten stapten doodleuk in die bus. Ik heb dat vertikt, ik ben met een bestuurslid meegereden.”

Naam: Euzebiusz ‘Ebi’ Smolarek, speler van Feyenoord in het seizoen 2001-2002
Leeftijd: 45 jaar
Huidige functie: voorzitter van de Poolse vereniging van contractspelers
Clubs: Spirit, Feyenoord, Borussia Dortmund, Racing Santander, Bolton Wanderers, AO Kavala, Polonia Warschau, Al-Khor, ADO Den Haag en Jagiellonia Białystok 
Prijzen met Feyenoord: UEFA Cup in 2002, verder Pools voetballer van het jaar in 2005, 2006 en 2007 en Pools sportman van het jaar in 2008 Interlands: 47 keer voor het Poolse elftal, met onder meer het WK van 2006 en het EK van 2008; daarin maakte hij 20 doelpunten.

Dit interview met Euzebiusz ‘Ebi’ Smolarek is afkomstig uit de nieuwste editie van Hand in Hand, het magazine van De Feijenoorder. Meer interviews, achtergrondverhalen en alles rondom Feyenoord lees je in het volledige magazine.