De Vriendschapsbeker: de vergeten beker die Feyenoord over Europa deed dromen

Er staan Europacups, landstitels en zelfs een wereldbeker op de erelijst van Feyenoord. Tussen al die grote prijzen staat ook een trofee die tegenwoordig nauwelijks nog tot de verbeelding spreekt: de Vriendschapsbeker. Toch vertelt juist die beker een interessant verhaal over de internationale ontwikkeling van de Rotterdamse club.

Feyenoord won de Vriendschapsbeker, de Nederlandse vertaling voor de Benelux Cup, in 1958 en 1959. De club is daarmee de recordhouder van het kortstondige internationale toernooi. Het was geen Europese hoofdprijs zoals de Europacup I, die twaalf jaar later in de prijzenkast zou belanden. De Vriendschapsbeker was een internationaal vriendschappelijk toernooi met clubs uit de Benelux en later ook uit andere Europese landen.

Maar juist in de jaren vijftig had zo'n competitie betekenis. Feyenoord kon zich meten met buitenlandse tegenstanders en kreeg een voorproefje van het internationale voetbal dat de club later zou gaan beheersen.

Een finale om niet snel te vergeten
De eerste editie, in het seizoen 1957/58, kende zes deelnemers uit Nederland (Feyenoord, PSV), België (Anderlecht, Beerschot) en Luxemburg (Red Boys Differdange, CA Spora Luxembourg). Feyenoord zat in een groep met Beerschot en Red Boys Differdange. De Rotterdammers wonnen drie van hun vier wedstrijden en eindigden bovenaan.

In de finale wachtte Anderlecht. En daar maakte Feyenoord indruk. De finale werd tegen de Belgische topclub werd in Rotterdam gespeeld en Feyenoord zette de kroon op een overtuigend toernooi: 6-0. Anno 1958 was dit een belangrijk internationaal succes.

Nieuw tijdperk
Feyenoord stond aan de vooravond van een periode waarin de club langzaam uitgroeide tot een Nederlandse topclub met internationale allure, die enkele jaren later structureel om de landstitel zou spelen. De Vriendschapsbeker was in dat opzicht meer dan een losse trofee. Hij paste bij een Feyenoord dat zijn blik voorzichtig over de grens begon te richten.

Feyenoord deed het nog een keer
Een jaar later bleek de eerste overwinning geen toeval. Feyenoord won ook de Vriendschapsbeker van 1959.

Die tweede editie was internationaler van opzet. Voor het eerst deden ook clubs van buiten de Benelux mee, zoals uit Duitsland (FC Köln, Fortuna Düsseldorf ) en Frankrijk (UA Sedan-Torcy, Racing Club de France). In de finale trof Feyenoord het Franse UA Sedan. De Rotterdammers wonnen met 4-2 en pakten daarmee hun tweede titel op rij.

Daarmee had Feyenoord in twee jaar tijd twee internationale finales gewonnen. Een prestatie die in de schaduw kwam te staan van wat later volgde, maar die achteraf bezien wel degelijk onderdeel is van de opbouw naar het grote Feyenoord.

Van Vriendschapsbeker naar Europa Cup
De echte betekenis van de beker zit niet zozeer in de status van de prijs zelf. Die was beperkt. De competitie bestond slechts enkele jaren en verdween uiteindelijk van het toneel. De waarde zit vooral in het tijdsbeeld. In 1958 was Feyenoord nog twaalf jaar verwijderd van zijn grootste internationale triomf. In 1970 zou de club de Europacup I winnen, gevolgd door de wereldbeker. Daarna kwamen de UEFA Cup-overwinningen van 1974 en 2002.

De Vriendschapsbeker van 1958 en 1959 is misschien niet een van de belangrijkste prijzen, maar wel een van de aardigste vergeten hoofdstukken uit de clubgeschiedenis.