"Een individualist zal de wedstrijd beslissen, want dat is de enige manier hoe je kunt winnen"

Leonardo de Vitor Santiago is een naam die bij veel Feyenoorders nog altijd herinneringen oproept aan flair, snelheid en onvoorspelbaarheid. De Braziliaan, die zowel voor Feyenoord als Ajax speelde, kijkt tegenwoordig met een andere blik naar het voetbal. Zijn toekomst ligt langs de lijn, als trainer. "Deze wedstrijd blijft speciaal. Ik kreeg er altijd kippenvel van en een kriebel in mijn buik", zo gaf hij aan tegenover het Algemeen Dagblad.

De inmiddels 43-jarige oud-aanvaller is bezig met zijn trainersopleiding en loopt stage bij ADO Den Haag Onder 19. Stap voor stap werkt hij toe naar zijn doel: hoofdtrainer worden. "Als voetballer heb je alleen je eigen lichaam nodig en als coach wil je dat mensen meegaan in jouw denkwijze en manier van spelen."

Doorbraak en gemiste wedstrijden
Leonardo brak al op jonge leeftijd door bij Feyenoord, waar hij als groot talent werd gezien. Zijn eerste Klassieker tegen Ajax had hij echter bijna gemist. Door paspoortproblemen dreigde hij geen werkvergunning te krijgen en buiten de selectie te vallen. Uiteindelijk stelde Bert van Marwijk hem toch op. "De procedure liep nog en daardoor kon ik spelen. Het was miscommunicatie en ik was een beetje naïef", blikt hij terug. Kort daarna moest hij alsnog tien wedstrijden missen, in afwachting van zijn achttiende verjaardag en de benodigde papieren.

Zijn loopbaan bracht hem langs clubs als NAC Breda, Ajax, Red Bull Salzburg en zelfs Australië, waar hij zijn carrière afsloot bij Newcastle United Jets. Toch kijkt Leonardo ook kritisch terug op zijn eigen keuzes. "Mijn ding was voetballen. Nu blijkt dat je ook voor jezelf moet opkomen, omdat je anders niet op de juiste plek terechtkomt. Dat was voor mij een belangrijk leerproces."

Het idee om trainer te worden ontstond niet in een stadion, maar in een favela in Brazilië. Daar gaf Leonardo trainingen aan zo’n tweehonderd kinderen. Een ervaring die hem blijvend raakte. "Ik heb veel dingen buiten het voetbal geprobeerd, maar het voetbal trok me telkens terug. Het is gewoon mijn passie", vertelt hij. "In de favela dacht ik: wow, dit is toch wel tof. Ik leerde daar dat voetbal meer is dan een spel. Het gaat om discipline, respect en het creëren van kansen voor een betere toekomst."

Na zijn terugkeer in Nederland schreef hij zich in voor de KNVB-trainerscursus en begon hij met zijn eigen voetbalschool. Als beginnend trainer ziet Leonardo duidelijke verschillen met zijn eigen generatie. Volgens hem ontbreekt het jonge spelers vaak aan lef. "Bij de jeugd ontbreken lef en durf. Ze zijn bang om risico te nemen en geven snel op." Juist daarom probeert hij zijn spelers mee te geven dat acties maken essentieel blijft. Discipline en weerbaarheid zijn daarbij sleutelwoorden.

Klassieker blijft bijzonder
Met zeven gespeelde Klassiekers op zijn naam, vijf namens Feyenoord en twee voor Ajax, weet Leonardo als geen ander wat deze wedstrijd betekent. Ook nu, jaren na zijn carrière, blijft het duel hem raken. Zijn verwachting voor vanmiddag is duidelijk: "Een individualist zal de wedstrijd beslissen, want dat is de enige manier hoe je kunt winnen."