Onderzoek • Wie heeft de macht bij Feyenoord? De bestuurlijke verhoudingen onder de loep

Bij Feyenoord komen de komende maanden belangrijke bestuurlijke beslissingen dichterbij. De tweede termijn van president-commissaris Toon van Bodegom loopt in februari 2027 af, terwijl ook de positie van Michiel Gilsing binnen de Stichting Continuïteit Feyenoord (StiCo) aandacht vraagt. Onderzoek van 1908.nl naar de officiële statuten van Feyenoord en de betrokken stichtingen laat zien hoe de zeggenschap is verdeeld, welke regels de afgelopen jaren zijn gewijzigd en hoe verschillende bestuurders met elkaar verbonden zijn. Dit artikel vormt het eerste deel van een drieluik over de bestuurlijke machtsverhoudingen bij Feyenoord.

De bestuurlijke organisatie van Feyenoord is complexer dan alleen een directie en een Raad van Commissarissen. Achter de dagelijkse leiding bevinden zich verschillende aandeelhouders en stichtingen die invloed hebben op de benoeming van bestuurders, het toezicht op de club en belangrijke strategische beslissingen. Vooral de Stichting Continuïteit Feyenoord en Stichting Het Feyenoord Legioen spelen daarin een belangrijke rol. De onderlinge verbindingen zijn vastgelegd in de statuten van deze organisaties, die 1908.nl heeft onderzocht.

De naderende afloop van enkele bestuurstermijnen maakt die constructie momenteel extra relevant. Wie bepaalt straks de samenstelling van de RvC, welke mogelijkheden bestaan voor herbenoemingen en wie heeft de bevoegdheid om daarin verandering te brengen?

StiCo bezit meerderheid én het gouden aandeel
De aandelen van Feyenoord Rotterdam N.V. zijn verdeeld over drie partijen. Stichting Continuïteit Feyenoord bezit 50,1 procent, de Vrienden van Feyenoord (VvF) hebben 48,7 procent in handen en Stichting Supporters Steunen Feyenoord (SSF) houdt de resterende 1,2 procent.

De StiCo is daarmee meerderheidsaandeelhouder, maar beschikt daarnaast over het zogenoemde gouden aandeel. Dit bijzondere aandeel geeft de stichting specifieke zeggenschapsrechten die bedoeld zijn om de identiteit en het cultureel erfgoed van Feyenoord te beschermen. Volgens de officiële toelichting van Feyenoord heeft de StiCo onder meer instemmingsrechten bij belangrijke besluiten over de naam, het logo, de clubkleuren, de kernactiviteiten, de jeugdopleiding en de locatie waar het eerste elftal zijn thuiswedstrijden speelt. Ook besluiten die direct invloed hebben op het KNVB-lidmaatschap en de licentie vallen onder de bijzondere zeggenschap.

De StiCo speelt bovendien een belangrijke rol bij de benoeming van commissarissen. Artikel 14A.4 van de statuten van Feyenoord Rotterdam N.V. schrijft voor dat bij een RvC van vijf personen de houder van het bijzondere aandeel één commissaris bindend mag voordragen. De houders van gewone aandelen beschikken over twee bindende voordrachtsrechten en de RvC zelf draagt kandidaten voor de overige twee zetels bindend voor.

De uiteindelijke benoeming gebeurt door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Dat is het orgaan waarin de aandeelhouders hun stemrechten uitoefenen. Daarbij gelden bijzondere stemvoorwaarden.

Artikel 21.4 van de statuten bepaalt namelijk dat voor besluiten van de AVA in beginsel een tweederdemeerderheid van de uitgebrachte stemmen noodzakelijk is, tenzij de wet of de statuten een zwaardere meerderheid voorschrijven. Ook het doorbreken van een bindende voordracht vereist ten minste twee derde van de uitgebrachte stemmen, waarbij die meerderheid bovendien meer dan de helft van het geplaatste kapitaal moet vertegenwoordigen.

Dit betekent dat de StiCo ondanks haar aandelenmeerderheid van 50,1 procent bij volledige deelname van alle aandeelhouders niet zelfstandig de benodigde tweederdemeerderheid kan behalen. De overige aandeelhouders hebben daardoor eveneens invloed op de uiteindelijke besluitvorming.

Hoe worden de bestuurders van de StiCo benoemd?
De huidige StiCo bestaat uit voorzitter Allard Castelein (voorzitter), Pim Blokland, Ronald Brus, Michiel Gilsing en Christiaan de Brauw. Ook binnen deze stichting zijn de benoemingsrechten statutair verdeeld. Twee bestuurders worden benoemd op bindende voordracht van de houders van gewone aandelen. Dit zijn momenteel Blokland en Brus, die via deze constructie aan de Vrienden van Feyenoord zijn verbonden. Eén bestuurder wordt benoemd op bindende voordracht van Stichting Het Feyenoord Legioen. Die positie wordt momenteel ingevuld door Gilsing.

Voor de overige twee bestuurszetels geldt een andere procedure. Volgens artikel 4.4(c) van de StiCo-statuten worden deze bestuurders benoemd op bindende voordracht van de zittende bestuurders uit dezelfde categorie. Het gaat momenteel om de posities van Castelein en De Brauw.

Daarmee is sprake van een vorm van coöptatie: bestuurders uit deze categorie hebben zelf invloed op de voordracht van hun opvolgers. Hoewel deze zetels binnen de bestuurlijke structuur vaak met Feyenoord worden geassocieerd, zijn het statutair geen rechtstreeks door de clubdirectie voorgedragen zetels.

Het volledige StiCo-bestuur neemt uiteindelijk de benoemingsbesluiten. De bestuurders moeten hun taken volgens de statuten onafhankelijk en zonder last of ruggespraak uitvoeren.

Tweede termijn Van Bodegom nadert einde
De huidige Raad van Commissarissen bestaat uit voorzitter Toon van Bodegom, Eelco Blok, Alexander van der Lely, Rob Tromp en Lowick Barg.

Van der Lely en Tromp bezetten de twee commissariszetels waarvoor de Vrienden van Feyenoord kandidaten mogen voordragen. Feyenoord bevestigde hun komst in mei 2024, toen zij de uit hoofde van de VvF benoemde Peter van der Laan en Ronald Brus opvolgden. Eelco Blok verving in het verleden Gérard Moussault, die op bindende voordracht uit het Stico was aangesteld.

De RvC houdt toezicht op het beleid van de statutaire directie en staat die directie met raad terzijde. Ook heeft de RvC een belangrijke rol bij de benoeming van directeuren. De statuten bepalen namelijk dat de AVA statutair directeuren benoemt op bindende voordracht van de Raad van Commissarissen.

Van Bodegom is sinds 2019 president-commissaris en werd op 2 februari 2023 herbenoemd. Zijn tweede reguliere termijn loopt daarmee begin februari 2027 af. Volgens artikel 14A.2 van de statuten worden commissarissen in beginsel voor vier jaar benoemd, waarna maximaal één herbenoeming voor vier jaar mogelijk is.

Toch betekent dit niet dat Van Bodegom onder alle omstandigheden moet vertrekken. De statuten bevatten namelijk een uitzonderingsbepaling, waardoor de Algemene Vergadering uitdrukkelijk van de reguliere termijnregeling kan afwijken. Een derde termijn is daardoor statutair niet categorisch uitgesloten. Wel zou daarvoor een afzonderlijk besluit nodig zijn.

Daarnaast bepaalt artikel 18.6 dat de Raad van Commissarissen zelf uit zijn eigen leden een voorzitter benoemt. De benoeming van een commissaris en de aanwijzing van de president-commissaris zijn dus twee verschillende beslissingen.

Ook positie Gilsing verdient aandacht
Niet alleen binnen de RvC, maar ook binnen de StiCo dient zich mogelijk een nieuw benoemingsmoment aan. Michiel Gilsing trad op 1 november 2018 toe tot de StiCo, nadat hij in september van dat jaar door deelnemers van Het Feyenoord Legioen was verkozen als kandidaat. Bij die verkiezing behaalde hij 33 procent van de stemmen, waarmee hij vier andere kandidaten achter zich liet. In totaal brachten bijna drieduizend deelnemers hun stem uit.

De StiCo-statuten bepalen dat bestuurders voor maximaal vier jaar worden benoemd. Als Gilsing na zijn eerste termijn opnieuw voor vier jaar is benoemd, zou zijn tweede termijn rond 1 november 2026 aflopen. Zijn exacte herbenoemingsdatum is echter niet publiekelijk vastgesteld. Een eventuele derde termijn is volgens de huidige statuten toegestaan. Dat was niet altijd het geval.

In de statuten van 2010 stond nog dat een bestuurder slechts eenmaal herbenoembaar was. Bij de statutenwijziging van 25 juli 2013 verdween die beperking. Sindsdien zijn aftredende bestuurders direct herbenoembaar, zonder dat een maximumaantal termijnen wordt genoemd. Gilsing zou daardoor opnieuw kunnen worden benoemd. Of daarover al een besluit is genomen, is niet bekend.

Opmerkelijke uitleg over vertrek Opstelten
De gewijzigde herbenoemingsregels maken ook een eerdere mededeling van Feyenoord opvallend. Op 28 september 2023 kondigde de club aan dat Allard Castelein vanaf 1 januari 2024 de nieuwe voorzitter van de StiCo zou worden, als opvolger van Ivo Opstelten. Feyenoord schreef destijds dat Opstelten "na twee periodes van vier jaar niet in aanmerking kwam om herbenoemd te worden."

Die verklaring sluit niet aan op de herbenoemingsregeling in de gedeponeerde StiCo-statuten. De beperking tot één herbenoeming was namelijk al tien jaar eerder, in 2013, geschrapt. Op basis van die statuten was een volgende benoeming van Opstelten in beginsel mogelijk. Waarom Feyenoord destijds communiceerde dat hij daarvoor niet in aanmerking kwam, blijkt niet uit de beschikbare documenten.

Dat betekent niet dat zijn vertrek onrechtmatig was of dat er geen aanvullende afspraken konden bestaan. Wel bestaat er een duidelijk verschil tussen de publieke toelichting van de club en de herbenoemingsregels zoals die in de statuten zijn vastgelegd.

Stichting Het Feyenoord Legioen: regels gewijzigd in 2023
Een andere belangrijke statutenwijziging vond plaats op 12 oktober 2023 bij Stichting Het Feyenoord Legioen. Enkele maanden voor de verlenging van Chris de Back als bestuurslid. Deze stichting heeft een directe verbinding met de StiCo, omdat zij één bestuurder voor dat orgaan bindend mag voordragen. Momenteel is Michiel Gilsing de bestuurder die via deze route is voorgedragen. Het bestuur van Stichting Het Feyenoord Legioen bestaat uit Toon van Bodegom, Pieter Smorenburg en Chris de Back.

Van Bodegom is tegelijkertijd voorzitter van de RvC van Feyenoord, terwijl Smorenburg statutair directeur van Feyenoord Rotterdam N.V. is. Daarmee zijn twee van de drie stichtingsbestuurders ook rechtstreeks verbonden aan de bestuurlijke top van de club.

Dat is eveneens terug te zien in de benoemingsprocedure. Volgens de statuten wordt de voorzitter van de stichting benoemd op bindende voordracht van de RvC. Een tweede bestuurder wordt benoemd op bindende voordracht van het bestuur van Feyenoord. Het derde bestuurslid wordt uit de deelnemers van Het Legioen benoemd door het stichtingsbestuur.

Onder de oorspronkelijke statuten uit 2008 moesten deelnemers van Het Legioen via een verkiezing kunnen bepalen wie namens hen voor de StiCo werd voorgedragen. Het stichtingsbestuur stelde vijf kandidaten beschikbaar, waarna deelnemers een maand de gelegenheid kregen om hun stem uit te brengen.

Die regeling veranderde in oktober 2023. Sindsdien bepaalt het bestuur van Stichting Het Feyenoord Legioen zelf de voordrachtsprocedure voor de StiCo-vertegenwoordiger. Een verkiezing onder deelnemers is daardoor niet langer statutair voorgeschreven. Het is overigens niet bekend of Legioen-leden van de club hierover zijn geïnformeerd. 

Ook werd de maximale herbenoembaarheid van stichtingsbestuurders aangepast. Waar voorheen één herbenoeming mogelijk was, zijn bestuurders sinds 2023 tweemaal herbenoembaar. De wijziging is relevant voor Chris de Back, die sinds 29 februari 2016 bestuurder is. Uit de beschikbare stukken blijkt niet wanneer zijn afzonderlijke herbenoemingen precies hebben plaatsgevonden. Daarnaast bevatten de statuten een expliciet ontslagrecht voor Feyenoord zelf. Ook kan de stichting haar statuten uitsluitend wijzigen na voorafgaande schriftelijke goedkeuring van Feyenoord.

Ook Stadion Feijenoord inmiddels onder dezelfde invloed
Sinds 14 juli 2026 is ook Stadion Feijenoord N.V. onderdeel van de vernieuwde bestuurlijke structuur. Feyenoord Rotterdam N.V. verkreeg bij de eenwording meer dan 95 procent van de stadionaandelen. Tijdens de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders op 11 juni 2026 werd aangekondigd dat er één gezamenlijke Raad van Commissarissen voor club en stadion zou komen.

Die bestuurlijke integratie kreeg in augustus verder vorm. De samenstelling van de stadion-RvC werd gelijkgetrokken met die van de voetbalclub, waardoor dezelfde vijf personen het toezicht verzorgen. Robert Eenhoorn en Pieter Smorenburg traden daarnaast toe tot de stadiondirectie, waarvan ook Lilian de Leeuw deel uitmaakt.

Juridisch zijn Feyenoord Rotterdam N.V. en Stadion Feijenoord N.V. echter afzonderlijke vennootschappen gebleven. In de stadionstatuten van 14 juli 2026 is nog altijd een eigen Raad van Commissarissen opgenomen. De gezamenlijke bezetting betekent dus niet dat de afzonderlijke statutaire verantwoordelijkheden automatisch zijn verdwenen.

Opvallend is bovendien dat beide vennootschappen verschillende termijnregelingen voor commissarissen kennen. Bij Feyenoord Rotterdam N.V. geldt als hoofdregel vier plus vier jaar, met een uitzonderingsmogelijkheid via de Algemene Vergadering.

De stadionstatuten kennen een regeling van vier plus vier plus twee plus twee jaar, waardoor maximaal twaalf jaar aan opeenvolgende termijnen mogelijk is. Deze ruimere regeling werd eind 2025 in de stadionstatuten opgenomen en bleef bij de eenwording in 2026 gehandhaafd.

Wie houdt toezicht op wie?
De onderzochte statuten laten zien dat Feyenoord wordt bestuurd via een netwerk van aandeelhouders, toezichthouders, directeuren en stichtingen. De StiCo is meerderheidsaandeelhouder, houdt het gouden aandeel en heeft een bindend voordrachtsrecht voor de RvC. De houders van gewone aandelen hebben eveneens voordrachtsrechten en de RvC beschikt zelf over invloed op zijn toekomstige samenstelling. Binnen de StiCo hebben de zittende bestuurders van de twee via coöptatie ingevulde zetels bovendien een eigen bindend voordrachtsrecht voor hun opvolgers.

Daarnaast heeft de RvC een bindend voordrachtsrecht voor de voorzitter van Stichting Het Feyenoord Legioen, terwijl het bestuur van Feyenoord een tweede bestuurslid van die stichting bindend mag voordragen. Het Legioen heeft op zijn beurt het recht één bestuurder voor de StiCo voor te dragen. Die verbindingen zijn statutair vastgelegd en hoeven op zichzelf geen probleem te vormen. Bestuurders moeten hun taken onafhankelijk en in het belang van de betreffende organisatie uitvoeren.

De constructie laat echter wel zien dat bestuurlijke wisselingen bij Feyenoord niet uitsluitend betrekking hebben op individuele functies. Een verandering in de ene bestuurslaag kan ook gevolgen hebben voor de invloed en samenstelling van andere organen.

Onderzoek krijgt vervolg
Dit artikel vormt het eerste deel van een drieluik waarin 1908.nl de bestuurlijke machtsverhoudingen binnen Feyenoord onderzoekt. In de komende delen duiken we verder in de bestuurlijke structuur van de club. Aan de hand van officiële documenten, statuten en de geldende benoemingsprocedures brengen we de onderlinge verhoudingen en zeggenschap verder in kaart.