Uitgebreide analyse • Hoe houdbaar waren de goals die Ernst tegen kreeg? (DEEL 4)

Na de verliespartij tegen sc Heerenveen laaide de kritiek op Feyenoord op. Hoewel het hele team een offday beleefde in Friesland, werd er door media en supporters een duidelijke zondebok aangewezen: Tjark Ernst, de 23-jarige doelman die afgelopen zomer voor vijf miljoen euro overkwam van Hertha BSC. De Duitse goalie beleefde een op het oog ongelukkige wedstrijd en voedde zo de twijfels en onvrede die al sinds de start van het seizoen rond zijn persoon hangen. Maar is de start van Ernst in De Kuip echt zo teleurstellend als wordt beweerd? 1908.nl zocht het uit. Deze keer het vierde en laatste deel: Hoe houdbaar waren de goals die Ernst tegen kreeg?

De wanvertoning van Feyenoord tegen Heerenveen was voor menig supporter de druppel die de Ernst-emmer deed overlopen. 'Ernst-OUT', klonk het. De doelman moest niet meer opgesteld worden en ondanks dat niemand in het Legioen tweede doelman Florian Kastenmeier ooit had zien spelen, moest Giovanni van Bronckhorst hem maar tussen de palen posteren. 'Alles beter dan Ernst', zo was en is de stemming. Een tikkeltje overdreven natuurlijk, al kan iedereen die de wedstrijden van Feyenoord bekijkt, zien dat Ernst zich in Rotterdam nog niet heeft ontpopt tot de nieuwe Manuel Neuer. De 1,93 meter lange goalie weet nog niet te overtuigen als opvolger van Timon Wellenreuther, al ging hij ook nog niet gruwelijk in de fout. De vraag is dan ook: hoe teleurstellend is de start van Ernst bij Feyenoord nu echt?

Om dat te bepalen, kijken we in deze vierdelige analyse naar de volgende vier vragen:

1. Hoe verhoudt Ernst zich tegenover andere Eredivisie-keepers?
2. Hoe verhoudt Ernst zich tot zijn voorgangers bij Feyenoord?
3. Hoe verhoudt Ernst zich dit seizoen tot zijn vorige seizoen bij Hertha?
4. Hoe houdbaar waren de goals die Ernst tegen kreeg?

Die vier vragen trachten we grotendeels te beantwoorden door te kijken naar de prestaties van Ernst op de volgende onderdelen*:

• Tegendoelpunten
• Clean-sheets
• Reddingen
• Reddingspercentage
• Goals voorkomen
• Hoge vangballen
• Libero-acties (betrokken als laatste man)
• Succesvolle passes
• Percentage succesvolle passes
• Succesvolle lange ballen
• Percentage succesvolle lange ballen

*De cijfers hebben uitsluitend betrekking op competitiewedstrijden (Eredivisie en 2. Bundesliga) en tonen per onderdeel een gemiddelde per negentig minuten. 

Ook kijken we individueel naar de houdbaarheid van de 17 goals die Ernst te verwerken kreeg in de Eredivisie om zo uiteindelijk een goed mogelijk beeld te krijgen van zijn prestaties in de eeste maanden bij Feyenoord.

4. Hoe houdbaar waren de goals die Ernst tegen kreeg?

De eerste maanden van Ernst bij Feyenoord lijken ook volgens de statistieken in de vorige delen ondermaats te zijn. Dat geldt zowel op basis van de vergelijking met de rest van de Eredivisie-keepers en zijn voorgangers bij Feyenoord als met zijn eigen voorgaande seizoenen. Vooral het negatieve aantal voorkomen goals blijkt een pijnpunt. Daarom is het interessant om de zeventien goals die Feyenoord, en dus Ernst, om de oren kreeg individueel te bekijken en te beoordelen waar die waarde van -5 vandaan komt.

Daarvoor kijken we per tegengoal naar de xG (expected goals), die aangeeft hoe groot de kans is dat een schot vanaf de positie van waaruit wordt geschoten in een doelpunt eindigt, en de eerder uitgelegde xGOT. Vooral die laatste waarde is belangrijk, omdat deze de meeste informatie geeft over de inzet die Ernst uiteindelijk te verwerken krijgt. Ook hier worden weer kleurenlabels gebruikt om de goals onder te verdelen:

• Groen: goals die haast onhoudbaar zijn
• Geel: goals die moeilijk te houden zijn 
• Rood: goals die houdbaar zouden moeten zijn

Uit dit overzicht blijkt dat iets meer dan de helft van de tegengoals een lage xG heeft, wat erop duidt dat deze voortkomen uit een niet zo kansrijke positie. Dat zegt echter nog weinig over de prestaties van Ernst, want hij heeft te maken met de kwaliteit van het schot dat op hem afkomt. In veel gevallen ligt de xGOT dan ook een stuk hoger dan de xG, wat weer laat zien dat de kans op een goal een stuk groter werd door de kwaliteiten van de schutter. Elf van de zeventien doelpunten waren voor Ernst dan ook moeilijk tot vrijwel onmogelijk houdbaar. Maar bij zes tegendoelpunten was dat niet het geval. Daarom nemen we die nog even onder de loep om te controleren of ze in werkelijkheid ook zo makkelijk houdbaar waren als de data doen suggereren.

Goal 6: Feyenoord - ADO Den Haag 0-2 (eindstand: 2-2)
Van de 'kwalijke' tegengoals is dit doelpunt van Sekou Sylla degene met de hoogste xGOT en dus ook het moeilijkst houdbare voor Ernst. De volley van de speler van ADO komt weliswaar van buiten het strafschopgebied, waardoor een xG van 0,04 verklaarbaar is, maar dat hij zo vrij mag uithalen, is de verdediging van Feyenoord te verwijten. Toch is de kwaliteit van het schot niet geweldig en zou het te stoppen moeten zijn voor Ernst. Dat blijkt ook uit de beelden, die laten zien hoe de goalie wél duikt, maar zich niet helemaal strekt om de bal uit de goal te tikken. Hier lijkt er inderdaad dan ook meer te behalen voor Ernst.

Goal 7: N.E.C. - Feyenoord 1-1 (eindstand: 1-3)
Ook hier een volley van buiten het strafschopgebied, deze keer van N.E.C.'er Darko Nejašmić. Vanuit de afvallende bal na een corner kegelt de Kroaat de bal achter Ernst. De keeper van Feyenoord valt daarbij misschien te verwijten dat hij iets te veel de verkeerde kant op staat. Op de beelden is echter ook te zien hoe het zicht van Ernst in een groot deel van het strafschopgebied wordt belemmerd en hoe hij zich, in tegenstelling tot bij de goal van ADO, helemaal strekt. Een xGOT van 0,18 lijkt dan ook wat overdreven laag bij een doelpunt waar Ernst niet veel te verwijten valt.

Goal 8: Telstar - Feyenoord 1-2 (eindstand: 3-4)
Met zowel een xG als xGOT die laag uitvallen, zou deze poging van Tyrone Owusu op papier nooit een goal mogen worden. Bovendien verandert het schot van de Telstar-middenvelder niets aan de allesbehalve kansrijke positie van deze inzet. Ook in werkelijkheid zien we dat Owusu vanaf een ongewone positie zijn geluk beproeft. Na balverlies van Charles Vanhoutte besluit hij halverwege de helft van Feyenoord uit te halen. Ernst probeert met een soort volleybalredding de bal te keren, maar slaagt daar niet in. Dat heeft mede te maken met de flinke zwabber die de bal krijgt. Desondanks zou dit voor elke keeper een houdbare bal moeten zijn. Misschien niet zo houdbaar als de xGOT van 0,03 doet vermoeden, maar dat Ernst er bij deze tegengoal niet goed uitziet, is een feit.

Goal 13: Heerenveen - Feyenoord 1-2 (eindstand: 5-3)
Dan komen we bij de meest recente wedstrijd, die Ernst direct ook de meeste kritiek heeft opgeleverd. Drie van de vijf tegengoals tegen Heerenveen zijn volgens de data houdbaar voor de keeper, waarvan de eerste de 1-2 van Maas Willemsen is. De verdediger van de Friese ploeg kan een bal die na een corner voor zijn voeten valt, vanaf de strafschopstip uithalen. Best dicht bij de goal dus, waardoor een xG van slechts 0,06 niet helemaal terecht lijkt. Ernst zit vervolgens wel bij de bal, maar duikt er half overheen. De xGOT van 0,16 lijkt daardoor wel weer logisch, omdat het een bal is die prima houdbaar leek voor de laat reagerende doelman van Feyenoord.

Goal 16: Heerenveen - Feyenoord 4-3 (eindstand: 5-3)
De goal die Feyenoord uiteindelijk de das omdoet in Heerenveen, komt van Ringo Meerveld, die later zijn hattrick completeert. De middenvelder wordt op zijn weg naar de goal nauwelijks in de weg gelegd door de schutterende defensie van de Rotterdammers, al is het niet al te harde schot dat hij vanaf de rand van het strafschopgebied lost nog zeker geen garantie voor een goal. Ernst zou deze kunnen pakken en raakt de bal ook aan, maar weet de inzet van Meerveld desondanks niet te keren. Een absolute blunder is het niet, maar deze had Ernst wel mogen, misschien wel moeten hebben.

Goal 17: Heerenveen - Feyenoord 5-3 (eindstand: 5-3)
Het doelpunt waarmee Meerveld in de extra tijd zijn hattrick compleet maakt en Feyenoord vernedert. Eerst weet Ernst door zich breed te maken nog redding te brengen op de eerste inzet van Heerenveen. Vervolgens heeft hij alsnog pech en schiet Meerdink uit de rebound raak. Dat doet de doelpuntenmaker van heel dichtbij Ernst, wat voor mensen die de goal niet gezien hebben suggereert dat Ernst deze had kunnen houden. Wie de beelden echter bekijkt, ziet dat de Feyenoord-doelman een uitmuntende reflex nodig had gehad om de bal hier nog weg te slaan. Bij deze 5-3 valt Ernst dan ook niet zoveel te verwijten.

Na het bekijken van deze doelpunten zien we dat Ernst inderdaad meerdere keren dit seizoen naliet een goal te voorkomen, terwijl dat wel mogelijk was. Bij twee tegendoelpunten geeft de xGOT een vertekend beeld, maar bij de andere vier tegentreffers had de keeper zeker meer kunnen doen. Ook contextueel komt de statistiek van -5 voorkomen doelpunten dan ook niet uit de lucht vallen. Tevens laten de beelden zien dat Ernst weliswaar niet gruwelijk de fout ingaat, maar Feyenoord ook niet op de been houdt wanneer hij daar wel de mogelijkheid voor heeft.

Conclusie

De vraag waarmee deze analyse begon, is of op basis van de statistieken van Ernst gesteld mag worden dat hij een teleurstellende start beleeft bij Feyenoord. Iets wat veel supporters al concludeerden op basis van wat zij met hun eigen ogen zagen. Na een vergelijking van Ernst met zijn collega-doelmannen in de Eredivisie, zijn voorgangers Wellenreuther en Bijlow en zijn eigen prestaties bij Hertha kan die hypothese ook op papier alleen maar worden bevestigd. Ernst presteert vooral op de daadwerkelijke keepersonderdelen ondermaats en levert niet wat verwacht mag worden van een doelman van een titelkandidaat, van Feyenoord en van iemand die vorig seizoen nog prima statistieken overlegde bij Hertha. Met name het aantal goals dat hij op basis van de statistieken en beelden had kunnen voorkomen, maar waarin hij niet slaagde, valt voorlopig tegen. Hoe je het ook wendt of keert, Ernst is op basis van zijn huidige prestaties nog geen keeper die punten pakt voor Feyenoord.

Toch betekenen die cijfers nog niet dat we Ernst nu moeten afschrijven en dat is dan ook niet de insteek van deze analyse geweest. Wie de statistieken van zijn vorige seizoen bekijkt, ziet namelijk een talentvolle keeper die zich bij Hertha sterk heeft ontwikkeld en juist kon uitblinken in het voorkomen van doelpunten. Dat die kwaliteiten er nu nog niet uitkomen, laat zich vangen in, maar niet verklaren door de data. Er zijn namelijk een aantal moeilijk meetbare, haast ongrijpbare factoren die mogelijk invloed kunnen hebben op de prestaties van de jonge Duitser. Zo speelt hij voor het eerst in het buitenland, werkt hij met nieuwe spelers en trainers en leeft hij in een totaal nieuwe omgeving. Aspecten die voor spanning kunnen zorgen en dus zijn verrichtingen op het veld kunnen beïnvloeden. Bovendien is het seizoen pas een paar maanden onderweg en heeft het weinig zin om Ernst op basis van twaalf competitieduels definitief af te rekenen. Dat hij in die wedstrijden niet het niveau haalde dat van hem verwacht mag worden, staat op basis van de getoonde data vast, maar het betekent niet dat hij geen goede keeper is of kan worden.