Van gewaagde stunt tot vaste traditie: de geschiedenis van de Feyenoord-helikopter

Vanmiddag klinkt boven Rotterdam-Zuid opnieuw het vertrouwde geluid van klapperende rotorbladen. Terwijl de helikopter langzaam boven de rand van De Kuip verschijnt, zullen duizenden supporters hun blik naar boven richten. Aan boord bevinden zich ditmaal Charles Vanhoutte, Nacho Ferri, Mika Mármol en Tjark Ernst. De vier zomerse aanwinsten maken tijdens het Feyenoord Festival op spectaculaire wijze kennis met Het Legioen. Het is een entree die inmiddels onlosmakelijk met de Open Dag van Feyenoord is verbonden.

Wat in 1995 begon als een gewaagde stunt, groeide uit tot een van de bekendste tradities van Feyenoord. Talloze spelers maakten op deze manier voor het eerst kennis met een volle Kuip. Onder hen waren latere publiekslievelingen, Europese helden en spelers die jaren later nog eenmaal terugkeerden om dezelfde bijzondere entree opnieuw te beleven.

Het idee van Sjaak Troost
De helikoptertraditie kwam niet volledig uit de Rotterdamse lucht vallen. Het idee was afkomstig van Sjaak Troost, oud-speler van Feyenoord en in 1995 commercieel directeur van de club. Troost had enkele jaren eerder op televisie gezien hoe Marco van Basten, Ruud Gullit en Frank Rijkaard bij AC Milan vanuit een helikopter op het trainingscomplex Milanello arriveerden.

De definitieve overtuiging volgde in april 1995. Troost bezocht in het Olympisch Stadion een wedstrijd van de Amsterdam Admirals. Rond de duels van de Americanfootballclub werd volop ingezet op entertainment en tijdens die wedstrijd landde een helikopter op het veld. Troost wist genoeg: dit moest tijdens de Open Dag ook in De Kuip kunnen gebeuren.

Binnen Feyenoord werd aanvankelijk terughoudend op het plan gereageerd. Het laten landen van een helikopter in een gevuld stadion werd als een groot risico gezien. Troost nam de verantwoordelijkheid op zich en kreeg uiteindelijk toestemming. Op 9 augustus 1995 kon het experiment plaatsvinden.

De primeur voor Iwan, Vidmar en Zwijnenberg
Bijna 50.000 supporters waren die dag naar De Kuip gekomen. Tomek Iwan, Aurelio Vidmar en Clemens Zwijnenberg kregen de primeur. Zij waren de eerste nieuwe Feyenoorders die per helikopter in het stadion werden afgeleverd. Vooral voor de spelers zelf was de tocht vanaf vliegveld Zestienhoven behoorlijk spannend. Geen van hen wist precies wat hij kon verwachten van een landing midden in een vol stadion.

De spelers waren vooraf nadrukkelijk geïnstrueerd om gebukt bij het toestel vandaan te lopen en vooral niet direct naar de supporters te zwaaien. Toen zij eenmaal veilig waren uitgestapt, kon de kennismaking met Het Legioen beginnen.

De grootste aankoop van die zomer ontbrak opvallend genoeg. Ronald Koeman zat niet in de helikopter. Nadat het toestel weer was opgestegen, verscheen hij in een van de hoeken van het veld door een papieren scherm heen. Of Koeman niet durfde te vliegen of bewust een eigen presentatie kreeg, is nooit helemaal duidelijk geworden.

De stunt sloeg aan. De eerste helikopterlanding vormde het begin van een traditie die ruim dertig jaar later nog altijd het hoogtepunt van de Open Dag is.

Julio Cruz kondigt zich aan
Twee jaar na de eerste landing maakte Julio Ricardo Cruz zijn entree. De Argentijn was in 1997 een relatief onbekende spits toen hij uit de helikopter stapte. Feyenoord had hem overgenomen van River Plate, maar het was voor veel supporters nog afwachten wat de lange aanvaller in Rotterdam kon brengen. Cruz groeide uit tot een van de belangrijke spelers van het elftal dat in 1999 landskampioen werd.

Europese helden in één helikopter
Een van de meest memorabele landingen vond plaats in 2001. Feyenoord presenteerde die zomer onder anderen Pierre van Hooijdonk en Shinji Ono. Van Hooijdonk kwam transfervrij over van Benfica, terwijl Ono als een van de grootste talenten van Japan naar Rotterdam werd gehaald. Het enthousiasme was groot, maar niemand kon op dat moment voorzien hoe belangrijk het tweetal direct zou worden. Nog geen jaar later won Feyenoord in de eigen Kuip de UEFA Cup.

Dirk Kuyt doet het tweemaal
Dirk Kuyt maakte zijn eerste helikoptervlucht als Feyenoorder in 2003. De aanvaller kwam over van FC Utrecht en werd samen met onder anderen Danko Lazović, Hossam Ghaly en Alfred Schreuder gepresenteerd. Kuyt was op dat moment een gewaardeerde Eredivisiespits, maar nog niet de clubheld die hij later zou worden.

Twaalf jaar later zat hij opnieuw in de helikopter. Zijn terugkeer in 2015 was maanden eerder aangekondigd en vormde het absolute hoogtepunt van de Open Dag. De ontvangst was ditmaal van een heel andere orde. Kuyt keerde na succesvolle jaren bij Liverpool en Fenerbahçe terug als verloren zoon. Toen hij voor de tweede keer uit de helikopter stapte, barstte De Kuip uit zijn voegen. De terugkeer kreeg twee seizoenen later het gedroomde slot. Met drie doelpunten tegen Heracles Almelo bezorgde Kuyt Feyenoord in 2017 de eerste landstitel in achttien jaar.

Een helikopter vol sterren
De Open Dag van 2007 staat bij veel supporters in het geheugen gegrift. Feyenoord had na een teleurstellend seizoen stevig ingekocht. Giovanni van Bronckhorst keerde terug van FC Barcelona, Roy Makaay kwam over van Bayern München en ook Kevin Hofland, Tim de Cler, Andwelé Slory, Luigi Bruins, Michael Mols en Nuri Şahin werden aan de selectie toegevoegd.

De Kuip zat afgeladen vol. Waar de helikopter in sommige jaren vooral jonge talenten of minder bekende aankopen afleverde, verscheen dat jaar een complete verzameling internationals en spelers met ervaring bij Europese topclubs. De hoge verwachtingen werden in de competitie niet volledig waargemaakt, maar Feyenoord won dat seizoen wel de KNVB-beker.

Koeman gaat alsnog de lucht in
Ronald Koeman bleef bij de eerste helikopterlanding in 1995 nog met beide benen op de grond. Zestien jaar later moest hij alsnog eraan geloven. Kort nadat hij in 2011 was aangesteld als trainer van Feyenoord, arriveerde hij tijdens de Open Dag samen met de nieuwe spelers per helikopter. De omstandigheden waren totaal anders dan bij zijn komst als speler. Feyenoord verkeerde financieel en sportief in zwaar weer en Koeman begon aan een moeilijke opdracht. Onder zijn leiding eindigde de ploeg direct als tweede, waarna Feyenoord zich in de daaropvolgende jaren weer in de Nederlandse top vestigde.

De onverwachte passagier
De helikopter is misschien wel het spectaculairst wanneer niet vooraf bekend is wie eruit zal stappen. Dat bleek opnieuw tijdens het Feyenoord Festival van 2025. Sem Steijn, Luciano Valente en Gaoussou Diarra werden verwacht, maar de vierde passagier zorgde voor de verrassing.

Gonçalo Borges had kort daarvoor zijn contract getekend en werd vrijwel direct naar de helikopter gebracht. De Portugese aanvaller stapte in De Kuip als kersverse Feyenoorder naar buiten, nog voordat veel supporters definitief wisten dat zijn transfer was afgerond.

Daarmee keerde een belangrijk onderdeel van de oude traditie terug: de hoop dat de helikopter niet alleen de al bekende aankopen vervoert, maar ook een speler van wie de komst tot het laatste moment geheim is gebleven.

De helikopter blijft het hoogtepunt
Niet iedere grote Feyenoord-aankoop heeft in de helikopter gezeten. Spelers als John Guidetti, Graziano Pellè en Eljero Elia werden pas na de Open Dag aangetrokken of waren om een andere reden niet aanwezig.

Toch hangt het succes van het moment niet alleen af van de namen aan boord. Het gaat ook om het geluid dat langzaam dichterbij komt, de helikopter die boven de stadionrand verschijnt en de spanning die zich door De Kuip verspreidt. Uit een enquête van Feyenoord bleek in 2017 dat 74 procent van de aanwezige supporters de helikopter het leukste onderdeel van de Open Dag vond. Daarmee werd bevestigd wat al jaren zichtbaar was: de stunt van Sjaak Troost was uitgegroeid tot cultureel erfgoed van de club.

De Open Dag heet inmiddels het Feyenoord Festival en de presentatie eromheen is door de jaren heen veranderd. Eén onderdeel bleef overeind. Zolang de weersomstandigheden het toelaten, blijven de wieken boven Rotterdam-Zuid klapperen om de nieuwe aanwinsten te presenteren.