Zaakwaarnemers verdienen miljoenen aan de groei van Feyenoord

De Nederlandse transfermarkt is deze zomer geopend van 22 juni tot en met 2 september. In die periode vinden traditiegetrouw de meeste transfers plaats. Technisch directeuren draaien overuren, veel spelers onderhandelen over hun toekomst en zaakwaarnemers begeleiden de deals. Voor die laatste groep zijn het niet alleen hectische, maar ook bijzonder lucratieve maanden, want bij vrijwel iedere handtekening rinkelt de kassa.

Feyenoord vult de portemonnees van voetbalagenten de laatste jaren steeds royaler. Dat hangt nauw samen met de toegenomen financiële slagkracht van de club. Feyenoord koopt duurdere spelers, verkoopt voor hogere bedragen en verlengt de contracten van spelers die zich goed ontwikkelen. Bij vrijwel iedere transfer of contractverlenging zijn een of meer zaakwaarnemers betrokken, die voor hun diensten worden betaald. De stijgende transfersommen en salarissen zijn voor supporters goed zichtbaar. De miljoenen die naar zaakwaarnemers vloeien, blijven daarentegen grotendeels buiten beeld.

Van € 1,7 miljoen naar bijna € 14 miljoen
Vanaf het seizoen 2016/17 zijn de cijfers over volledige seizoenen goed met elkaar te vergelijken. Feyenoord betaalde destijds € 1.689.697 aan zaakwaarnemers. In 2021/22 bereikte de club met een relatief goedkoop samengesteld elftal de finale van de Conference League. Het bedrag dat Feyenoord aan voetbalagenten betaalde, was inmiddels bijna verdubbeld tot € 3.293.214. Daarmee werd destijds een clubrecord gevestigd, maar dat hield slechts kort stand.

In het kampioensseizoen 2022/23 liep het bedrag op tot € 7.019.614. Een jaar later werd voor het eerst de grens van € 10 miljoen gepasseerd. In 2024/25 kwam de teller zelfs uit op € 13.854.606. Binnen drie seizoenen zijn de jaarlijkse betalingen daarmee meer dan verviervoudigd.

Over de negen seizoenen vanaf 2016/17 betaalde Feyenoord bij elkaar opgeteld bijna € 46,7 miljoen aan zaakwaarnemers.

Feyenoord en PSV vrijwel gelijk
In het seizoen 2024/25 betaalde alleen Ajax meer aan zaakwaarnemers dan Feyenoord. De Amsterdamse club kwam uit op € 21,4 miljoen. Feyenoord en PSV betaalden allebei bijna € 14 miljoen. De drie topclubs waren samen goed voor iets meer dan € 49 miljoen. Dat is ruim 73% van de bijna € 67 miljoen die alle Nederlandse profclubs gezamenlijk aan voetbalagenten betaalden.

Ook over de gehele periode van 2016/17 tot en met 2024/25 houden Feyenoord en PSV elkaar vrijwel in evenwicht: allebei afgerond € 47 miljoen. Ajax kwam in dezelfde periode uit op bijna € 139 miljoen. Het veel hogere totaal van Ajax komt mede door het seizoen 2019/20, waarin de club liefst € 33,8 miljoen aan tussenpersonen betaalde.

Wanneer en door wie wordt een zaakwaarnemer betaald?
Bij één transfer kunnen meerdere zaakwaarnemers betrokken zijn. Zij kunnen optreden namens de speler, de kopende club of de verkopende club. Iedere partij kan dus een eigen vertegenwoordiger inschakelen.

De zaakwaarnemer van de speler onderhandelt bijvoorbeeld over het salaris, de contractduur, bonussen, tekengeld en andere arbeidsvoorwaarden. Daarvoor hoeft de speler niet van club te wisselen. Ook bij het afsluiten van een eerste contract, het openbreken of verlengen van een bestaande overeenkomst en het wijzigen van arbeidsvoorwaarden wordt vaak een zaakwaarnemer ingeschakeld.

Op het eerste gezicht lijkt het logisch dat de speler zijn eigen zaakwaarnemer betaalt. De agent behartigt tenslotte zijn belangen. In de Nederlandse praktijk ligt dat anders. Als een zaakwaarnemer een speler helpt aan een contract bij een Nederlandse club, mag alleen de club voor die bemiddeling betalen. Dat volgt uit het KNVB-reglement en sluit aan bij de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs. Wanneer een speler bij Feyenoord zijn eerste contract tekent of zijn overeenkomst verlengt, komt dat deel van de rekening dus bij Feyenoord terecht. Dat staat los van eventuele andere diensten die de zaakwaarnemer voor de speler verricht.

De kopende club schakelt daarnaast vaak een eigen zaakwaarnemer in. Die brengt bijvoorbeeld een speler onder de aandacht of begeleidt de onderhandelingen met de verkopende club. Daardoor betaalt Feyenoord bij een inkomende transfer soms zowel de zaakwaarnemer van de speler als een eigen tussenpersoon. Uit cijfers van de FIFA blijkt dat bij 46,7% van de internationale transfers naar Nederlandse clubs in 2024 een zaakwaarnemer namens de kopende club optrad. Dat was het hoogste percentage ter wereld.

Ook de verkopende club schakelt soms een zaakwaarnemer in, al gebeurt dat aanzienlijk minder vaak. Bij 11,7% van de internationale transfers vanuit Nederlandse clubs in 2024 trad een agent namens de verkopende club op. Die krijgt bijvoorbeeld de opdracht een koper te vinden of namens de club over een zo gunstig mogelijke transfersom te onderhandelen. Als Feyenoord zo’n agent bij een uitgaande transfer inschakelt, betaalt de club hem voor zijn bijdrage aan de verkoop.

De werkzaamheden en de vergoeding moeten worden vastgelegd in een schriftelijke vertegenwoordigingsovereenkomst. Daarin staat onder meer welk bedrag of percentage de agent ontvangt. Sinds 1 oktober 2023 mogen deze diensten in principe alleen worden verricht door natuurlijke personen met een FIFA-licentie. Wie uiteindelijk welke rekening betaalt, hangt af van de werkzaamheden van de agent, de partij die hij vertegenwoordigt en de toepasselijke nationale regels.

De FIFA-maxima staan voorlopig op pauze
De FIFA wilde met de in 2023 ingevoerde Football Agent Regulations meer grip krijgen op de vergoedingen voor zaakwaarnemers. Voor een agent die een speler of de kopende club vertegenwoordigde, zou de vergoeding worden gebaseerd op de jaarlijkse beloning van de speler.

Over de eerste 200.000 US dollar van die beloning zou een maximum van 5% gelden. Over het bedrag daarboven zou de zaakwaarnemer maximaal 3% mogen ontvangen. Vertegenwoordigde dezelfde agent zowel de speler als de kopende club, dan zouden dubbele percentages gelden: 10% over de eerste 200.000 US dollar en 6% over het meerdere. Voor een agent die namens de verkopende club optrad, was een maximum voorzien van 10% van de transfersom.

Die percentages kunnen momenteel echter niet als harde bovengrens worden gebruikt. Na een uitspraak van een Duitse rechter heeft de FIFA onder meer de regels over het maximale tarief, de betaling van de vergoeding, het principe dat de opdrachtgever betaalt en dubbele vertegenwoordiging wereldwijd tijdelijk opgeschort. Die opschorting geldt volgens de laatste officiële FIFA-mededeling tot nader order.

Ook in de KNVB-reglementen van januari 2026 zijn de bepalingen over de berekeningsgrondslag nog tussen haken geplaatst en aangeduid als niet in werking. Het was de bedoeling dat de vergoeding bij een spelerscontract onder meer zou worden gebaseerd op het vaste brutosalaris, vakantiegeld en het naar rato toegerekende tekengeld. Bij vertegenwoordiging van een verkopende club zou de daadwerkelijk ontvangen transfervergoeding de basis vormen. Voorlopig zijn zaakwaarnemers en hun opdrachtgevers echter niet aan die voorgeschreven grondslagen en FIFA-maxima gebonden. De licentieplicht, de verplichting om een schriftelijke vertegenwoordigingsovereenkomst te sluiten en verschillende regels ter voorkoming van belangenconflicten zijn wel blijven bestaan.

Een betaling is niet hetzelfde als een kostenpost
Het bedrag van bijna € 13,9 miljoen is in de winst-en-verliesrekening over 2024/25 niet als makelaarskosten opgenomen. Dat komt doordat de KNVB kijkt naar de bedragen die in het seizoen daadwerkelijk aan voetbalagenten zijn betaald. De jaarrekening volgt een andere methodiek.

Bij het aantrekken van een speler rekent Feyenoord niet alleen de transfersom mee, maar ook bijvoorbeeld tekengeld, loyaliteitsbonussen en de vergoeding voor de zaakwaarnemer. Die kosten worden verdeeld over de looptijd van het contract. Als een speler voor vijf jaar tekent, dan komt ieder seizoen een 1/5-deel van die kosten in de winst-en-verliesrekening terecht.

Commissies die samenhangen met de verkoop van een speler worden juist in mindering gebracht op de verkoopopbrengst. Ze verlagen daarmee het resultaat vergoedingssommen. De KNVB-publicatie maakt niet bekend welke bedragen betrekking hebben op aankopen, verkopen, contractverlengingen of andere onderhandelingen. Ook is niet te zien aan welke spelers en zaakwaarnemers de bedragen zijn betaald.

Kosten zaakwaarnemers in vergelijking met transfersommen
Het is interessant om te weten hoe de kosten van de zaakwaarnemers zich verhouden tot het totaal van alle inkomende en uitgaande transfers. Een zuivere vergelijking is om meerdere redenen niet mogelijk:

• Feyenoord publiceert geen volledig overzicht van de brutoaankoop- en verkoopbedragen per speler. De transfersommen die in de media verschijnen, zijn bovendien vaak schattingen en kunnen nog afhangen van bonussen.
• De vergoeding aan de zaakwaarnemer van een speler is doorgaans gekoppeld aan de beloning van de speler, zoals het salaris en tekengeld, en niet aan de transfersom.
• Een deel van de betalingen heeft helemaal geen betrekking op een transfer. Zaakwaarnemers worden ook betaald bij eerste spelerscontracten, contractverlengingen en verbeterde arbeidsvoorwaarden.
• De KNVB vermeldt wat in een seizoen daadwerkelijk aan zaakwaarnemers is betaald. Een vergoeding kan echter in termijnen worden voldaan. Een betaling in 2024/25 kan betrekking hebben op een contract of transfer uit een eerder seizoen.

Van 2016/17 tot en met 2024/25 investeerde Feyenoord volgens de verloopstaten in de jaarrekeningen in totaal bijna € 277,8 miljoen in spelers en trainers. Daarin zijn ook tekengelden en bijkomende kosten, zoals vergoedingen aan zaakwaarnemers, opgenomen. De € 46,7 miljoen die Feyenoord in dezelfde periode aan zaakwaarnemers betaalde, komt overeen met ongeveer 16,8% van dat investeringsbedrag.

Dat betekent niet dat van iedere transfer-euro ongeveer 17 cent naar een zaakwaarnemer gaat. Een deel van de betalingen heeft betrekking op contractverlengingen, uitgaande transfers of andere onderhandelingen. Bovendien zijn de makelaarskosten bij inkomende transfers al gedeeltelijk in het investeringsbedrag verwerkt. De vergelijking geeft daarom slechts een globale indruk van de omvang.

Zaakwaarnemers profiteren flink mee
Duidelijk is dat slechts een beperkt deel van de betalingen betrekking heeft op zaakwaarnemers die de kopende of verkopende club vertegenwoordigen. Het grootste deel hangt samen met de begeleiding van spelers bij transfers, eerste contracten en contractverlengingen. In Nederland betaalt de club deze rekening. Bij een inkomende transfer is dat de kopende club. De cijfers laten goed zien dat zaakwaarnemers financieel flink meeprofiteren van de grotere slagkracht van Feyenoord op de transfermarkt.