Jessy Domenie Photography
De Klassieker weer met uitsupporters? Dit kan Nederland leren van Engeland
Deze week klonk opnieuw de oproep om uitsupporters toe te laten bij de Klassieker. In aanloop naar Feyenoord-Ajax op 29 november sprak Ronald Wilson namens supportersvereniging De Feijenoorder de wens uit om het uitvak in De Kuip weer te vullen. De onderlinge rivaliteit en de sfeer die twee supportersgroepen meebrengen, horen voor hem bij deze wedstrijd. Om die terugkeer mogelijk te maken, moet een stadionbezoek eerst veiliger worden. Onze voetbalwet biedt daar al volop mogelijkheden voor. Wie naar Engeland kijkt voor de aanpak van hooliganisme, doet er goed aan ook te kijken naar wat Rotterdam zelf al jaren doet.
Eerst een misverstand over de voetbalwet
Wie na een incident op de tribune om een voetbalwet naar Engels voorbeeld roept, gaat ervan uit dat hooligans aan de overkant van de Noordzee harder kunnen worden aangepakt. Jan Brouwer, hoogleraar Recht en Samenleving aan de Rijksuniversiteit Groningen, bestrijdt al jaren het idee dat Engeland een strengere voetbalwet heeft dan Nederland. Afgelopen zondag legde hij in het radioprogramma Langs de Lijn En Omstreken uit waar dat misverstand vandaan komt. In een artikel over de Nederlandse voetbalwet haalt de NOS Voetbal hem als volgt aan. “Nederland heeft de strengste voetbalwet ter wereld, veel strenger dan Engeland.”
Nederland heeft een deel van de Engelse aanpak al overgenomen. Zo kan een supporter ook langs civielrechtelijke weg een stadionverbod krijgen. Volgens Brouwer gaat Nederland op onderdelen zelfs verder. Hij wijst op de mogelijkheid om naast een stadionverbod ook een boete of een meldplicht op te leggen. Alles bij elkaar kunnen de straffen hier volgens hem oplopen tot het tienvoudige van wat in Engeland mogelijk is. Wat kunnen we dan wél van de Engelsen leren? En welke maatregelen past Feyenoord zelf al toe?
Hoeveel er voor gewone supporters op het spel staat, bleek in augustus na het vuurwerkincident bij SC Cambuur-Feyenoord. Ook de Feyenoorders die hun club overal volgen, ondervonden de gevolgen. Bij de eerstvolgende twee uitwedstrijden in de Eredivisie, tegen NEC en PEC Zwolle, bleef het bezoekersvak voor hen gesloten.
Hoe kunnen we het aantal incidenten in en rond voetbalstadions terugdringen?
1. Benut de ervaring van de Rotterdamse voetbaleenheid
Engeland heeft volgens Brouwer sinds 1994 een speciale voetbaleenheid. Daar houden zo’n honderd politiemensen voetbalhooligans ook tussen de wedstrijden door in de gaten. In gesprekken met de Nederlandse politie heeft hij meermaals gepleit voor een eenheid naar Engels voorbeeld. De reactie die hij naar eigen zeggen kreeg: “We zouden dat dolgraag willen, maar daar hebben we onvoldoende capaciteit voor.” Volgens Brouwer zou de politiek daar geld voor moeten vrijmaken.
Wie vervolgens naar Rotterdam kijkt, ziet dat de politie hier al langer ervaring heeft met een eigen voetbaleenheid dan Brouwers Engelse voorbeeld doet vermoeden. Al in de jaren tachtig had de Rotterdamse politie een vaste groep supportersbegeleiders bij de thuiswedstrijden van Feyenoord. Vanaf 1989 reisden zij ook mee naar uitwedstrijden. Door dat regelmatige contact leerden de agenten de aanhang kennen en kregen zij zicht op de verhoudingen binnen supportersgroepen.
Ook nu heeft Rotterdam een vaste voetbaleenheid. Uit antwoorden van het stadsbestuur aan de gemeenteraad blijkt dat deze agenten zich fulltime met Feyenoord bezighouden. Daarnaast zijn er agenten die naast hun reguliere werk optreden als supportersbegeleider. De Britse eenheid waar Brouwer op doelt, ondersteunt politiekorpsen in het hele land. Of voor zo’n landelijke aanpak in Nederland voldoende capaciteit is, blijft een afzonderlijke vraag. Voor een plan om weer uitsupporters toe te laten bij de Klassieker kan Rotterdam in ieder geval putten uit tientallen jaren eigen ervaring.
Hoe de politie die ervaring inzet, maakt ook voor de supporters verschil. Britse onderzoekers die de aanhang van Cardiff City langere tijd volgden, zagen dat supporters eerder bereid waren elkaar aan te spreken wanneer zij het politieoptreden als rechtvaardig ervoeren. Gericht ingrijpen helpt zo ook de supporters die zelf de rust in hun vak willen bewaren.
2. Houd de opleiding van stewards bij de tijd
Bij het fouilleren ziet Brouwer een verschil tussen Engeland en Nederland. Hij wijst op de opleiding van Engelse stewards en de mogelijkheid om bij problemen snel hulp in te roepen. Zijn beeld van Nederlandse vrijwilligers die nauwelijks zijn opgeleid, doet de situatie in De Kuip tekort. De betaalde voetbalstewards die daar supporters fouilleren, hebben een stewardcertificaat nodig. Wie dat nog moet halen, kan bij de eigen opleiding van Security Management Group een cursus van zeven modules volgen. Ook landelijk stelt de KNVB eisen aan degenen die bij betaaldvoetbalclubs de stewardopleiding verzorgen.
De vraag voor clubs is vooral hoe actueel die opleiding blijft. Bespreek met stewards wat er bij recente wedstrijden is gebeurd, laat hen oefenen met het inschakelen van hulp en vraag na afloop wat zij bij de poorten zijn tegengekomen. Juist de mensen die er iedere thuiswedstrijd staan, kunnen vertellen waar een instructie op papier afwijkt van de praktijk.
3. Geef relschoppers geen podium
Zeven gewonde supporters bij Cambuur-Feyenoord zijn landelijk nieuws. Supporters mogen van de media verwachten dat zij vertellen wat er is gebeurd en welke gevolgen dat heeft voor de slachtoffers en de club. Maar wat voegt de zoveelste herhaling van dezelfde beelden nog toe? Brouwer wijst erop dat een incident binnen sommige groepen aanzien oplevert. Redacties hebben zelf in de hand hoeveel ruimte ze daaraan geven. Ook zonder die beelden opnieuw te vertonen, zijn er genoeg vervolgvragen die een antwoord verdienen. Hoe gaat het met de gewonden? Zijn de verantwoordelijken achterhaald? En wat heeft de club gedaan om herhaling te voorkomen?
4. Laat zien welke gevolgen een overtreding heeft
Een aanvullende opdracht ziet Brouwer voor de KNVB. De bond kan supporters beter uitleggen hoe daders na een incident worden achterhaald en welke gevolgen dat voor hen persoonlijk heeft. Wie op zondag de tribune uit loopt, kan later alsnog worden geïdentificeerd, een stadionverbod krijgen of met justitie te maken krijgen. Juist voor jonge supporters die zich binnen een groep willen bewijzen, is het van belang dat zij dat vooraf weten.
5. Bereik jonge supporters voordat zij verder over de schreef gaan
Brouwer signaleert dat er steeds nieuwe jongeren bij komen die zich binnen een groep willen bewijzen. Feyenoord kent die doelgroep. In april 2025 beschreef de gemeente Rotterdam het fancoachproject waarvoor de club jaarlijks subsidie ontving. Het richt zich op Feyenoordsupporters van 12 tot 23 jaar die voor het eerst in of rond het stadion een overtreding begaan. Naast een eventuele sanctie krijgen zij begeleiding.
Ook vóór een eerste overtreding valt er iets te winnen. In Leeuwarden begon in 2000 het project Helden rond de velden. Een fancoach bezocht thuis- en uitwedstrijden en zag van dichtbij welke jongeren aansluiting zochten bij groepen die bij ongeregeldheden betrokken waren. Doordat zij die jongeren al kende, kon zij het gesprek aangaan zodra daar aanleiding toe was. Ook voor Feyenoord is dat een zinvolle vraag. Wie kent de jonge supporter op de tribune goed genoeg om hem op tijd aan te spreken?
Pak het plan voor de Klassieker weer op
Voor de supporters die Feyenoord door dik en dun steunen, hoort een wedstrijddag een feest te zijn. Een kleine groep mag dat feest niet verstoren, de veiligheid van anderen in gevaar brengen of het imago van Feyenoord schaden. Gerichte maatregelen zijn toe te juichen. Daar mag voor trouwe supporters iets tegenover staan. Ook de landelijke Regiegroep Voetbal en Veiligheid vindt dat goed gedrag en het nemen van verantwoordelijkheid aanleiding kunnen zijn om supporters meer ruimte te geven.
In 2019 lag er al een plan om weer uitsupporters toe te laten bij de Klassieker. Feyenoord en Ajax werkten er samen met supportersverenigingen en beide gemeenten aan. Na een reeks incidenten, waaronder het belagen van familieleden van Feyenoord-spelers bij een wedstrijd van de Onder 19, trok Feyenoord zich terug. Tot een proef kwam het daardoor niet.
Sinds deze week is het moeilijker geworden om dat overleg te hervatten. Twee dagen nadat De Feijenoorder opnieuw had gepleit voor uitsupporters bij de Klassieker, maakte burgemeester Carola Schouten bekend de samenwerking met de vereniging te beëindigen. Aanleiding was een verschil van inzicht over een aanvullende gedragscode voor bestuursleden. De Feijenoorder wees die af, maar liet weten dat de gemeente welkom blijft voor een gesprek. Ook Feyenoord heeft twijfels over wat zo’n gedragscode toevoegt.
Daar kan Feyenoord een rol spelen. De club overlegt met de burgemeester over veiligheid en heeft ook contact met de supportersvereniging. Feyenoord kan beide partijen weer aan tafel proberen te krijgen, met een concrete vraag: wat moet er rond wedstrijden zichtbaar verbeteren voordat een eerste groep uitsupporters welkom is bij de Klassieker? Als zo’n proef goed verloopt, kan het bezoekersvak bij volgende edities verder open. Een Klassieker met een vol uitvak in De Kuip mag het vooruitzicht blijven.