De rand van de afgrond zonder Vrienden van Feyenoord

De laatste tijd is er veel te doen over de uitkoop van de aandelen van de Vrienden van Feyenoord. In dit artikel duiken we dieper in deze materie. Wie zijn die Vrienden eigenlijk? En wat betekenen ze voor Feyenoord? Is aandelen uitkopen wel verstandig?

De rand van de afgrond
Om een beter beeld te krijgen van wat de Vrienden voor Feyenoord betekenen, moeten we terug naar het seizoen 2009-2010. Een groot verlies van maar liefst 14,5 miljoen euro werd geleden en het eigen vermogen (bezittingen minus schulden) stond met 34,8 miljoen euro zwaar in het rood. De club stond er door hoge schulden uitermate slecht voor. De salarislasten konden nauwelijks meer betaald worden. In juli 2009 werd de club door de KNVB ingedeeld in categorie één, de zogenaamde gevarenzone waarbij verenigingen wegens een zorgelijke financiële positie nauwlettend worden gevolgd en een strakke begrotingsdiscipline moeten tonen. Het voortbestaan van de club was serieus in gevaar. Er moest iets gebeuren.

Kapitaalinjecties
Op dat moment besloot een groep vermogende Feyenoord-supporters de club onder de naam Vrienden van Feyenoord de helpende hand toe te steken. Uiteindelijk is in de loop der jaren 32,625 miljoen euro gestort in ruil voor 48,7 procent van de aandelen. De groep had geen wens een meerderheid te verkrijgen. Feyenoord moest immers een ‘club van het volk en supporters’ blijven. Een meerderheidsbelang bij derden paste daar niet bij.

Met de kapitaalinjecties – voornamelijk in 2010-2011 en 2011-2012 - werden leningen afgelost en was de club weer in staat te voldoen aan lopende verplichtingen zoals het betalen van salarissen en belastingen. Feyenoord kon weer vooruit en promoveerde door het structurele financiële herstel en de getoonde begrotingsdiscipline in april 2012 naar de veiligere categorie twee. Ook de gewone supporters lieten de club niet in de steek met een bijdrage van zeven ton. Een aandelenbelang van 1,2 procent is daardoor in handen van de Stichting Supporters Steunen Feyenoord.

Stichting Continuïteit Feyenoord (STICO)
Om de belangen van Feyenoord m.b.t. de overige aandelen (50,1 procent) goed te borgen werd de Stichting Continuïteit Feyenoord (STICO) opgericht. Dit is feitelijk een van de hoogste organen binnen Feyenoord.

De stichting beheert onder meer het ‘gouden aandeel’, heeft daarmee bijzondere zeggenschap en bewaakt het cultureel erfgoed van de club. De stichting heeft tevens een belangrijke rol bij het benoemen van bestuurders en commissarissen van de club en het vaststellen van de jaarrekening.

Maatschappelijk en geplaatst aandelenkapitaal
Om de zeggenschap binnen Feyenoord beter te begrijpen, moeten we stilstaan bij de begrippen maatschappelijk en geplaatst aandelenkapitaal.

Het maatschappelijk aandelenkapitaal geeft aan hoeveel aandelen een naamloze vennootschap (NV) zoals Feyenoord maximaal kan plaatsen om externe financiering te verkrijgen als dat nodig is. Bij Feyenoord bestaat het maatschappelijk aandelenkapitaal uit 225.000 aandelen met een nominale waarde van één euro. Deze administratieve rekenwaarde moet niet worden verward met de prijs die investeerders betalen voor een aandelenbelang.

Het maximale aantal te plaatsen aandelen bestaat uit 112.275 gewone aandelen, 112.715 preferente aandelen, 9 prioriteitsaandelen en één bijzonder aandeel dat wel het ‘gouden aandeel’ wordt genoemd.

Het geplaatste aandelenkapitaal bestaat uit het door investeerders gekochte en daarmee geplaatste aantal aandelen. Per eind juni 2026 waren dit 44.820 gewone aandelen, 44.990 preferente aandelen, 9 prioriteitsaandelen en 1 bijzonder aandeel van elk nominaal één euro.

Agioreserve
Doordat investeerders een hogere prijs betalen voor een aandeel dan de nominale waarde ontstaat een prijsverschil. Deze agioreserve maakt samen met het geplaatste aandelenkapitaal deel uit van het eigen vermogen (bezittingen minus schulden). De Vrienden kochten de afgelopen jaren uiteindelijk 44.810 aandelen waardoor het geplaatste aandelenkapitaal toenam met 45.000 euro en de agioreserve steeg met 32,58 miljoen euro.

Dividend en belevingsrechten
Uiteraard is de aanschaf van aandelen door de Vrienden niet helemaal gratis. Door de liefde voor Feyenoord was echter sprake van ‘zachte voorwaarden’.

Primair hield de afspraak in dat vier procent dividend werd vergoed met een extra twee procent bij plaatsing voor de Champions League. Dit werd per miljoen euro aangevuld met zogenaamde ‘belevingsrechten’ die bestaan uit een viertal business seats en een parkeerkaart. Daarnaast mogen de Vrienden twee leden afvaardigen (van in totaal vijf) in zowel de raad van commissarissen (rvc) als de STICO.

Evaluatie voorwaarden
In juni 2018 zijn de afspraken geëvalueerd en de voorwaarden enigszins aangepast. Het dividend werd verlaagd naar maximaal twee procent en alleen uitgekeerd wanneer de financiële resultaten en de financiële positie van de club dat toelaten. Momenteel is sprake van een preferent dividend waarbij indien in enig jaar het dividend niet wordt uitgekeerd het seizoen erop het recht bestaat op een eenmalige verhoging naar drie procent. 

In het seizoen 2023-2024 is voor het laatst drie procent uitgekeerd. Doordat de jaarcijfers in het seizoen 2025-2026 vermoedelijk negatief uitvallen, is de kans reëel dat na het huidige seizoen door de miljoenen van de Champions League weer drie procent wordt uitgekeerd. 

Over de gehele periode t/m het seizoen 2024-2025 heeft Feyenoord 9,3 miljoen euro aan dividend uitgekeerd. Dit komt neer op een gemiddelde van ongeveer twee procent per jaar.

Het lenen van geld was - ook inclusief belevingsrechten - door de risicovolle situatie waarin de club zich bevond uiteindelijk veel duurder geweest. De huidige constructie met aandeelhouders met een hart voor de club - in het licht van de financiële risico’s die ze droegen - was dan ook de beste keuze. Alle ellende was immers begonnen met hoge schulden.

Controlerend belang Vrienden in rvc
Door participatie in de rvc hebben de Vrienden een controlerend toezicht op het beleid van de directie en de algemene gang van zaken binnen de club. Niet onlogisch met zo’n grote kapitaalinjectie.

De samenstelling van de rvc en de STICO per 30 juni 2026 was als volgt:

Begin augustus trad Lowick Barg aan in de rvc als opvolger van Sjaak Troost. De 61-jarige Rotterdammer is geen onbekende bij Feyenoord. De CFO en lid van de raad van bestuur van bouwconcern Dura Vermeer is sinds 2020 actief binnen de rvc van Stadion Feijenoord NV. In die hoedanigheid fungeert hij als voorzitter van de auditcommissie.

De termijn van Van Bodegom loopt begin februari 2027 definitief af. De leden van de rvc mogen slechts twee termijnen van vier jaar zitting nemen. Het vertrek zal echter niet zonder slag of stoot gaan omdat hij graag langer wil aanblijven.

Volgens de website van Feyenoord maakt Dick van Well nog deel uit van de STICO. Hij is echter in december 2025 vervangen door Christiaan de Brauw.

Voorwaarden terugkoop van aandelen
Door de insteek dat slechts sprake was van een tijdelijke oplossing werden - onder vriendelijke voorwaarden - afspraken gemaakt over terugkoop van aandelen.

Uit de publiekelijk bekende voorwaarden wordt duidelijk wanneer Feyenoord aandelen kan terugkopen en tegen welke prijs:

• Feyenoord mag aandelen terugkopen tegen dezelfde prijs als waartegen deze in 2010 zijn verkocht;
• De terugkoop mag op ieder moment plaatsvinden waarbij de omvang van de jaarlijkse terugkoop een vast percentage (15 procent) is van de gerealiseerde netto-inkomsten uit Europees voetbal en nettotransferresultaten (20 procent);
• Ook ontstaat een verplichting tot terugkoop als twee opeenvolgende jaren geen dividend aan de Vrienden is betaald;
• Feyenoord mag te allen tijde afzien van de terugkoop als de liquiditeitspositie van de club dit op dat moment niet mogelijk maakt.

In 2018 en 2019 kocht Feyenoord voor 4,6 miljoen euro aandelen terug. Echter door de uitbraak van COVID-19 hebben de Vrienden dit aandelenbelang weer teruggekocht om liquiditeitsproblemen te voorkomen. 

Nieuwe prioriteiten liggen bij stadion
In augustus werd bekend dat de huidige directie terughoudend is aandelen terug te kopen. De eerdere intentie hiervoor 18,2 miljoen euro in te zetten, gaat daarmee voorlopig in de ijskast. 

Na afloop van de transferperiode wordt bekeken of aandelen worden teruggekocht en hoeveel. Een verstandig en begrijpelijk besluit. De prioriteit ligt ongetwijfeld bij het investeren van miljoenen in achterstallig onderhoud en verbeteringen in het stadion.

Het verwachte verlies in 2025-2026 en onvoldoende financiële mogelijkheden door het gebrek aan liquiditeit en negatief werkkapitaal helpen niet mee. Slechts het aangaan van extra financiering maakt dit mogelijk. En laat de ellende uit het verleden daar nu juist mee zijn begonnen.

De redders van de club zoals we de Vrienden - met een gezonde score van het Financieel Rating Systeem bij de KNVB als gevolg - best mogen noemen, hebben dan ook terecht nog een rol in het wel en wee van de club. Een club die er zonder hen misschien wel niet meer was geweest.