Dossier onthult: 'Feyenoord City liep door terwijl de stekker er al uit was'

Hoewel het bestuursapparaat op volle toeren draaide, was de stekker voor een nieuw stadion er door Feyenoord al lang uitgetrokken. Dat blijkt uit een dossier dat de gemeente Rotterdam eerder deze maand openbaar maakte. De stukken schetsen een ongemakkelijk beeld, zo onthult RTV Rijnmond.

In het omvangrijke dossier kunnen onder meer notulen, agenda's en interne documenten over Feyenoord City gevonden worden. In 2021 stond de nieuwbouw van een stadion al op losse schroeven, maar op dat moment werd er tóch doorgewerkt aan een mogelijke realisatie. Eén jaar na dato werd dan ook pas de nieuwe locatie aan de Maas de deur gewezen.

Het dossier werd op grond van de Wet open overheid (Woo) opgevraagd en er werd gesteld dat in november 2021 het eerste grote omslagpunt was. Op dat moment werd het stadion opgeschort. Niet veel later in april 2022 stopte Feyenoord daadwerkelijk met de realisatie van een nieuw stadion, waarna zeven maanden later ook het bestemmingsplan werd teruggedraaid.

Tussen dat jaar werd er door gemeente Rotterdam, Stadion Feijenoord en andere partijen tóch doorgewerkt aan de gebiedsontwikkeling wegens "dat het project niet te veel vertraging mocht oplopen als het stadion later alsnog mogelijk zou blijken", stelt Rijnmond. Vooral "de gemeente en de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas, later STIGAM, waren er op gericht om bij eventueel groen licht van Feyenoord niet opnieuw grote vertraging op te lopen." Met het beëindigen van het project zou er "vertraging, financiële schade en onzekerheid" voor Feyenoord City ontstaan. Anderzijds was Feyenoord zelf steeds minder enthousiast.

Tot de gastheer in april 2022 bekend maakte te stoppen met de realisatie van een nieuw stadion. Feyenoord ging zich definitief focussen op De Kuip en zou daarbij achterstallig onderhoud gaan uitvoeren aan het stadion. Eén maand later "werd er nog gesproken over grondexploitatievarianten met én zonder stadion."

In de zomermaanden dat jaar verschoof het perspectief van een nieuw stadion met gebiedsontwikkeling naar gebiedsontwikkeling met mogelijke ruimte voor een voetbaltempel. "Formeel was het stadion nog niet volledig van tafel, maar praktisch werd al gewerkt aan scenario's waarin het nieuwe stadion niet meer terugkwam." 

Feyenoord, bestaande uit de voetbalclub, supportersverenigingen, aandeelhouders, Stadion Feijenoord en partijen rond het nieuwe stadionplan met elk eigen belangen keken niet allemaal dezelfde kant op. Terwijl de voetbalclub zich distantieerde van de nieuwe bouw van een stadion, zag Stadion Feijenoord wél een nieuw stadion zitten.

"Hoeveel geld er in in de tussenfase na november 2021 nog precies is uitgegeven, op basis van het dossier niet volledig vast te stellen. Juist op de financiële onderdelen zijn veel bedragen, bankvoorwaarden, financieringsconstucties en grondexploitatiecijfers weggelakt", schrijft de regionale omroep.

Daarbij wordt er voornamelijk gewezen naar de "financiële belangen en concurrentiegevoelige bedrijfsinformatie." Toch kan er uit het dossier opgemaakt worden dat er een "financiële druk ontstond."

"Een belangrijk voorbeeld is de landaanwinning, die oorspronkelijk bedoeld was voor het nieuwe stadion maar later werd gepresenteerd als een ‘no-regret’-maatregel voor de gebiedsontwikkeling. Met andere woorden: ook zonder stadion zou de ingreep nog waarde kunnen hebben voor het gebied.
Ook de grondexploitatie kwam onder druk te staan. In januari 2023 staat in een stuurgroepverslag dat de nieuwe grondexploitatie uitging van de in de zomer van 2022 vastgestelde variant zonder stadion. Door onder meer gestegen rentelasten, hogere kosten die langer doorliepen en hogere plankosten was volgens het verslag sprake van een 'negatieve eindwaarde'."

Bestuurlijk gezien eindigde het in november 2022, nadat de Raad van State het bestemmingsplan had afgekeurd. "Er moest een heel nieuw plan komen en omdat duidelijkheid nodig was voor het tempo van de gebiedsontwikkeling, werd afgesproken dat de bouwlocatie aan de Maas niet langer voor een stadion gereserveerd zou blijven."

Uit een verslag van de stuurgroep blijkt dat "Stadion Feijenoord en Feyenoord aangaven op korte termijn geen nieuw stadion te realiseren en dat ook op langere termijn geen zekerheid bestond. De gemeente concludeerde daarop dat de gebiedsontwikkeling door moest en dat de bouwlocatie niet langer vastgehouden kon worden." Stadion Feijenoord was het echter niet eens met de conclusie en gaf aan door te willen met een nieuw stadion.

Dit dossier toont hoe verdeeld Feyenoord is binnen de zogenoemde familie. "Inmiddels is duidelijk dat het mislukken van het nieuwe stadion grote financiële gevolgen heeft gehad voor Stadion Feijenoord. Er moet noodzakelijk onderhoud worden uitgevoerd, maar daarvoor is onvoldoende geld beschikbaar. Volgens de directie van De Kuip is de situatie zo problematisch dat het stadion op termijn mogelijk niet meer voldoet aan de eisen voor betaald voetbal."

Op 11 juni wordt er gestemd door de aandeelhouders van het stadion over de eenwording tussen Feyenoord en De Kuip. Vervolgens zal de Trots van Zuid "samen met het stadion kunnen kijken naar langetermijnplannen zoals een grote renovatie van De Kuip", aldus Rijnmond.