Gevolgen van Vrienden naar de bank

Feyenoord wil niet alleen werk maken van de eenwording van Stadion Feijenoord en de BVO, maar ook van de terugkoop van de aandelen van de Vrienden van Feyenoord. Dat kost veel geld, geld dat er op dit moment nog niet zomaar ligt. Juist daarom is plaatsing voor de Champions League zo belangrijk. Extra miljoenen uit Europa kunnen het verschil maken.

Het grotere doel is duidelijk: de bekende spaghettistructuur ontwarren. Rond Feyenoord zijn er te veel partijen met invloed, te veel schakels en te veel belangen waarmee het bestuur rekening moet houden. Dat maakt de club onnodig ingewikkeld en in de praktijk lastig bestuurbaar. Wie echt wil vereenvoudigen, moet dus ook kijken naar de positie van de Vrienden.

Banklening
Als het benodigde geld niet direct beschikbaar is, komt een banklening in beeld. Daarbij lijkt een Duitse bank een serieuze optie. De vraag is dan: tegen welke rente? De algemene prijs van langlopende bedrijfsleningen in de eurozone en Duitsland ligt momenteel rond de 3,5%. Feyenoord is voor een bank echter geen standaardbedrijfsdebiteur. Een voetbalclub heeft te maken met grillige inkomsten, sportieve risico’s en afhankelijkheid van Europese plaatsing en transferresultaten. Een opslag van ongeveer 2% lijkt dan reëel. Dan kom je uit op een rente van ongeveer 5,5%.

Jaarlijks rendement voor de Vrienden
Dat lijkt fors hoger dan wat Feyenoord nu aan de Vrienden kwijt is. Het maximale dividend bedraagt momenteel 2%, voor zover vermogen en resultaat dat toelaten. Op papier is dat dus duidelijk minder dan de rente van een banklening. Maar daarmee ben je er nog niet. De Vrienden krijgen per ingelegde € 1 miljoen ook vier business seats. Afgaande op een brochure van begin 2024 vertegenwoordigt één business seat per seizoen een waarde van ongeveer € 7.000. Vier seats komen dan neer op circa € 28.000 per jaar. Afgezet tegen € 1 miljoen is dat een verkapt rendement van 2,8%. Samen met het dividend van 2% kom je dan uit op ongeveer 4,8%. Dan liggen de percentages ineens een stuk dichter bij elkaar dan op het eerste gezicht lijkt.

Voor- en nadeel banklening
Toch zit het werkelijke verschil vooral ergens anders. Een Duitse bank zal zich, anders dan de Vrienden, niet bemoeien met het beleid van de club. Dat is voor Feyenoord een belangrijk voordeel. Minder invloed van buitenaf betekent meer slagkracht en meer rust in de bestuurskamer.

Daar staat tegenover dat een lening ook nadelen heeft. Feyenoord zal moeten aflossen en de solvabiliteit verslechtert. De verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen komt onder druk te staan. Dat is niet onbelangrijk, want de KNVB beoordeelt de financiële gezondheid van clubs aan de hand van zes maatstaven. De solvabiliteit is daar één van. Dat systeem staat bekend als het Financial Rating System. Clubs die te weinig punten halen, kunnen onder verscherpt toezicht komen te staan. Door aandelen van de Vrienden om te zetten in een lening neemt dat risico voor Feyenoord toe.

Historie: omgezette bankleningen
Voor zover publiek bekend is van aandelenfinanciering terug naar bankschuld voor Feyenoord iets nieuws. In het verleden heeft Feyenoord zich wel twee keer ontdaan van een banklening.

In 1999 werd een banklening met een hoge rente feitelijk vervangen door Feyenoord Premie Effecten, die onder supporters werden geplaatst tegen een lagere rente. Daardoor drukten de rentelasten minder zwaar op het resultaat. In 2011 gebeurde iets soortgelijks, maar dan ingrijpender. Door de uitgifte van aandelen aan de Vrienden van Feyenoord konden schulden worden afgelost en werd een dreigend faillissement afgewend.

Nu dreigt voor het eerst de omgekeerde route: van aandelen terug naar schuld. Dat is een plan waaraan risico’s kleven. De Vrienden staan niet positief tegenover het idee om met een banklening de helft van hun aandelenbelang terug te laten kopen. De relatie met de Vrienden komt hierdoor onder druk te staan. En dat kan later nog gevolgen hebben. Mocht de club in de toekomst moeite krijgen met rente of aflossing bij die Duitse bank, dan is het maar zeer de vraag of zij nog kan terugvallen op dezelfde Vrienden die nu op afstand worden gezet.

De operatie kan dus bestuurlijk logisch zijn, maar financieel en relationeel is het allerminst zonder gevaar. Feyenoord kan ermee werken aan een slagvaardiger club, maar zet tegelijk een vertrouwensband onder druk die in 2011 juist van levensbelang was.