Toen Feyenoord in Camp Nou de rekening kreeg voor zijn voorzichtigheid

Feyenoord keert komende woensdag terug in Barcelona. In aanloop naar die ontmoeting blikken we terug op 5 november 1974, toen de Rotterdammers in Camp Nou een pijnlijke Europese les kregen. Twee weken nadat ze Barcelona in De Kuip naar adem hadden laten happen, kozen ze in de return voor voorzichtigheid. Die aanpak pakte verkeerd uit: Carles Rexach scoorde driemaal en Feyenoord bleef achter met de knagende vraag waarom het niet van zijn eigen kracht was uitgegaan.

Na de 0-0 in Rotterdam lag de strijd om een plek in de kwartfinales van de Europacup I nog volledig open. Barcelona was in De Kuip met kunst-en-vliegwerk overeind gebleven. Alle reden dus om de return met vertrouwen tegemoet te zien. Toch koos trainer Wiel Coerver in Spanje voor een andere aanpak: twee spitsen, met daarachter vier middenvelders.

Die keuze viel binnen de ploeg bepaald niet bij iedereen in goede aarde. Peter Ressel had zijn bedenkingen al onderweg uitgesproken. Met twee aanvallers spelen kon volgens hem alleen als er ook daadwerkelijk twee voorin bleven. Jørgen Kristensen zakte echter graag terug, waardoor Ressel er alleen voor kwam te staan, met minstens twee verdedigers op zijn lip. Ook Willem van Hanegem zag het niet zitten. „Maar ik bepaal de tactiek niet. En ik maak evenmin de opstelling.”

Op het bord zag het er mooi uit
Dick Schneider was aanvankelijk wel akkoord gegaan met het strijdplan. Op het tactiekbord zag het er goed uit. Alleen had hij achteraf een rake verklaring voor het verschil tussen theorie en praktijk: „Zoals altijd speel je bij de bespreking de ideaalste wedstrijd, niet daarna.”

Barcelona profiteerde dankbaar van de Rotterdamse terughoudendheid. De ploeg die in De Kuip nauwelijks aan aanvallen was toegekomen, kreeg nu de gelegenheid zelf het initiatief te nemen. Feyenoord verscheen voor rust slechts sporadisch voor het Spaanse doel. Theo de Jong kreeg vroeg een kans en Kristensen dreigde na een solo van Jan Everse, maar veel meer kwam er niet uit.

Aan de andere kant sloegen Johan Cruijff en Rexach wel toe. Cruijff leverde de voorzetten, Rexach zorgde voor de afwerking. Eerst kopte de rechtsbuiten raak, enkele minuten later verdubbelde hij de voorsprong. Feyenoord ging met een achterstand van 2-0 de rust in.

Rijsbergen hield zich staande
Het zou te gemakkelijk zijn om alle schuld bij de bewakers van Cruijff en Rexach neer te leggen. Juist Wim Rijsbergen behoorde tot de Rotterdamse uitblinkers. Hij zat Cruijff stevig op de huid en liet zich weinig gelegen liggen aan diens reputatie. Dat leverde ook spanningen op. Cruijff trapte na, Rijsbergen wilde verhaal halen en Neeskens duwde hem weg. De wedstrijd kreeg steeds meer scherpe randjes.

Everse beleefde een moeilijkere avond. Bij een van de doelpunten moest hij kiezen tussen Juan Carlos en Rexach. Hij rekende op een lage voorzet van Cruijff en koos voor Juan Carlos. De bal ging naar Rexach. Het was tekenend voor de problemen achterin: Feyenoord probeerde gaten te dichten, maar trok daarmee elders weer ruimte open.

Pas na rust ging de rem eraf
Na rust koos Feyenoord alsnog voor meer aanval. Kreuz verving de aan zijn knie geblesseerde Theo de Jong. Later kwam ook Lex Schoenmaker binnen de lijnen voor de teleurstellende Steen Olsen. Eerst met drie aanvallers en vervolgens zelfs met vier werd Barcelona teruggedrongen. Plotseling ontstonden de kansen wel. Kreuz raakte de paal. Van Hanegem werd bij de terugstuitende bal uit balans gebracht, maar scheidsrechter Burns zag er geen strafschop in.

Ook Schoenmaker kreeg een uitgelezen mogelijkheid. Helemaal vrij aan de linkerkant zag hij zijn inzet naast het doel belanden. „Ik ging door de grond”, bekende hij. De bal had op het laatste moment een vreemde draai gekregen en was vlak voor de paal opgestuit. Feyenoord had Barcelona alsnog aan het wankelen gebracht, maar de aansluitingstreffer bleef uit.

Cruijff en Rexach maakten het af
Terwijl Feyenoord zijn kansen onbenut liet, sloeg Barcelona opnieuw toe. Weer kwam de voorbereiding van Cruijff, weer was Rexach de afmaker. Met zijn derde doelpunt bepaalde hij de eindstand op 3-0. Het Rotterdamse Europese avontuur was voorbij. De uitschakeling liet een bittere nasmaak achter. De aanvallende tweede helft had laten zien dat er wel degelijk mogelijkheden lagen.

Piet Bouts / FSV De Feijenoorder

Piet Bouts / FSV De Feijenoorder

Piet Bouts / FSV De Feijenoorder

Piet Bouts / FSV De Feijenoorder

Piet Bouts / FSV De Feijenoorder

Piet Bouts / FSV De Feijenoorder