Xavi Hernández in de geest van Feyenoordicoon Ernst Happel

Xavi Hernández is door de KNVB aangesteld als de nieuwe bondscoach van het Nederlands elftal. Met zijn benoeming krijgt Oranje voor het eerst sinds 1978 weer een buitenlandse bondscoach. Feyenoord-icoon Ernst Happel zwaaide destijds de scepter bij het Nederlands elftal en leidde Oranje naar de WK-finale.

Bijna vijftig jaar later krijgt Happel met Xavi Hernández een buitenlandse opvolger. De 46-jarige Spanjaard volgt Ronald Koeman op en heeft overeenstemming bereikt over een vierjarig contract, dat loopt tot en met het WK van 2030. Het is de bedoeling dat Xavi het nationale team de komende jaren onder zijn hoede neemt.

Dat is een aanzienlijk langere periode dan Happel destijds. De Oostenrijker had ongeveer tien maanden daadwerkelijk de leiding over Oranje, maar bereikte in die korte periode wel het hoogst mogelijke podium. Happel was van 1977 tot en met 1978 bondscoach van het Nederlands elftal en leidde Oranje naar de WK-finale van 1978 in Argentinië. Daarmee behoort zijn korte ambtstermijn tot de succesvolste periodes uit de Nederlandse voetbalgeschiedenis.

Succesvol bij Feyenoord
Als voetballer kende Happel zijn grootste successen binnen de landsgrenzen van Oostenrijk, waar hij met Rapid Wien zes keer landskampioen werd. Zijn grootste prestaties leverde hij echter als trainer. Happel kwam in beeld na zijn succesvolle periodes bij Feyenoord en Club Brugge. Met de Rotterdamse club werd hij landskampioen en won hij als eerste Nederlandse club de Europa Cup I en de Wereldbeker. Daarmee groeide hij uit tot een legendarische persoon in de Maasstad. Bij Club Brugge bevestigde hij zijn reputatie als prijzenpakker met drie opeenvolgende landstitels. Bij de Belgische topclub combineerde hij zijn werkzaamheden als clubtrainer met het bondscoachschap van Nederland.

Wereldvoetballer
Bij Xavi is juist een omgekeerd beeld zichtbaar. De voormalige wereldmiddenvelder won als speler van FC Barcelona vrijwel alles wat er te winnen viel, waaronder zes landstitels, vier keer de Champions League en twee keer de Wereldbeker. Ook met Spanje kroonde hij zich tot wereldkampioen. In 2010 versloeg Spanje in de finale het Nederlands elftal. Daarnaast werd Xavi twee keer Europees kampioen met zijn land. De kleine Catalaan weet dus als geen ander hoe het is om op internationaal niveau prijzen te winnen.

Als trainer is zijn cv echter een stuk minder indrukwekkend. Xavi begon zijn trainersloopbaan bij Al-Sadd in Qatar, waarna hij in 2021 terugkeerde bij zijn jeugdliefde FC Barcelona als opvolger van Ronald Koeman. Met een landstitel op zak werd hij na tweeënhalf jaar ontslagen in Camp Nou. Sindsdien ging hij geen nieuwe uitdaging aan.

Wederom opvolger van Koeman
Xavi neemt nu opnieuw het stokje over van Ronald Koeman, die met Oranje een teleurstellend WK in de Verenigde Staten, Canada & Mexico beleefde. De ploeg moest het toernooi roemloos verlaten nadat Marokko in de zestiende finale na strafschoppen te sterk bleek. Happel was destijds de opvolger van Jan Zwartkruis, onder wie Nederland zich al vrijwel had geplaatst voor het WK van 1978 in Argentinië.

Happel kreeg de opdracht om van een zeer getalenteerde groep een nieuwe WK-ploeg te maken. Dat was geen eenvoudige opgave, aangezien de selectie van 1978 twee grote namen van het WK van 1974 moest missen: Johan Cruijff en Willem van Hanegem. Ook Xavi wacht de taak om het nationale team van nieuw elan te voorzien. De gemiddelde leeftijd van de selectie is inmiddels opgelopen tot bijna 28 jaar. Spelers als Virgil van Dijk, Memphis Depay, Frenkie de Jong en Denzel Dumfries naderen langzaam de eindfase van hun carrière.

WK-trauma
Happel bereikte uiteindelijk de finale, die Nederland na verlenging met 3-1 verloor van gastland Argentinië. Daarmee verloor Oranje voor de tweede keer op rij een WK-finale, na de nederlaag tegen West-Duitsland in 1974. Saillant detail is dat Xavi medeverantwoordelijk is voor het derde WK-trauma van Nederland. Als speler van Spanje droeg hij er in 2010 aan bij dat Oranje ook zijn derde WK-finale niet wist te winnen.

Aan Xavi nu de taak om Nederland voor het eerst sinds 1988 naar nieuw internationaal succes te leiden. Met in gedachte het Barcelona voetbal van grondlegger Cruijff. Zijn eerste grote test volgt op 24 september, wanneer Duitsland de tegenstander is in de Nations League.