Overstoorbare Ernst voelt zich thuis: "Feyenoord is groot en heeft tegelijk de warmte van een familie"

Tjark Ernst volgt deze zomer Timon Wellenreuther op in het doel van Feyenoord. Voetbal International sprak uitgebreid met de jonge Duitser. Hij gaat in op zijn matras, de tweezijdigheid van zijn rol en zijn idool Manuel Neuer.

Ernst lijkt altijd aanwezig te zijn op het trainingscomplex 1908, ook als dat niet van hem wordt gevraagd. "Omdat er altijd wel wat te doen is", zegt hij. "Het geeft me een goed gevoel, ik wil elke dag iets doen om beter te worden. Een dag niets doen voelt als spijbelen. Trainen stelt me gerust."

Waar Ernst ook interesse had vanuit de Bundesliga, koos hij deze zomer voor de club waar hij dacht zich het best te kunnen ontwikkelen. "Feyenoord is een topclub. Straks spelen we Champions League, dat is al een enorme stap vanuit de Tweede Bundesliga. Maar Feyenoord speelt ook nog eens een ander soort voetbal dan ik gewend ben. Dat is een grote uitdaging, maar verandering is juist goed. Het zorgt ervoor dat je scherp moet zijn."

"Ik speel nu op een totaal andere manier dan ik deed bij Hertha", merkt Ernst. "Feyenoord wil ook opbouwen van achteruit en vaak begint de eerste bal bij mij. Alles gaat sneller, ballen komen sneller terug, het is echt denkwerk geworden."

Ernst ziet zijn karakter als een kwaliteit. Hij is onverstoorbaar en houdt van hard werken. "Ik voel ook elke dag dat ik vooruitga. Hoe vaker je iets doet, hoe meer het een automatisme gaat zijn. Tijdens trainingen word ik bijvoorbeeld bewust veel meer onder druk gezet dan tijdens een wedstrijd het geval is, maar zo leer je wel de oplossingen te vinden aan de bal, samen met de rest van het team."

Ernsts voorganger, Timon Wellenreuther, droeg de aanvoerdersband bij Feyenoord. De twee Duitsers spraken niet met elkaar. "Ik wilde iedereen leren kennen, zonder het oordeel van een ander in mijn achterhoofd. Zoiets kost even tijd. Ik ben hier alleen, dan duurt het even om je echt thuis te voelen. Je hebt veel om te leren kennen, de club, de trainers, je medespelers, maar ook de stad, de mensen."

Slapen
Toch voelt Ernst zich na een maand al thuis in Rotterdam. "Feyenoord is groot en tegelijk heeft het de warmte van een familie. Ik had nog niet getekend, of ik kon kiezen uit vijf appartementen waar ik wilde wonen. Klinkt misschien heel basaal, maar voor mij was dat een belangrijke indicatie dat ik bij een écht grote club ben terechtgekomen. De verhuiswagens stonden heel snel voor de deur. Ik heb nu dus al een eigen appartement en slaap weer op mijn eigen matras uit Berlijn."

Zo'n matras is erg belangrijk voor spelers, beweert Ernst. "Als kind vond ik het heerlijk om op zo'n lekker zacht matras te liggen, maar dan kom je niet normaal je bed uit. Ik heb nu een matras dat tussen hard en zacht in zit, voor mij perfect. Ik slaap ontzettend goed, zeker nu ik mijn eigen matras in Rotterdam heb. Slaap is het belangrijkste moment om te herstellen van inspanningen. Straks spelen we drie wedstrijden in acht dagen en dat wekenlang, dan is slaap misschien wel het allerbelangrijkste."

Dat de club de slaap van Ernst zo goed bijhoudt, zegt volgens hem wat over de evolutie van het voetbal. "Feyenoord heeft zo veel specialisten die allemaal een bijdrage leveren aan het feit dat jij als speler het maximale uit jezelf kunt halen. Voor mij is dát wat hoort bij een topclub. Topvoetbal gaat om details, om kleine dingen verbeteren, maar als je al die kleine zaken op een hoop gooit, gaat het niveau in zijn totaliteit omhoog. Zo is mijn mentaliteit en bij Feyenoord heb ik verwante zielen gevonden."

Familie
Ernst zou zichzelf wel een freak willen noemen. "Als dat tenminste iemand omschrijft die niets aan voetbal overlaat." Hij werd dan ook als keeper geboren. "Niet omdat mijn vader Thomas zelf een keeper is geweest in de Bundesliga, hij speelde voor 1. FC Kaiserslautern en VfB Stuttgart, maar doordat ik als peuter elke dag bezig was met een bal, maar die wel in mijn handen hield."

Ernst liep als kleine jongen al met de handschoenen van zijn vader op het veld. Hij begon met keepen bij Arminia Bochum en ging naar VfL Bochum toen zijn vader daar ontslagen was. Dat leverde een dubbel gevoel op. "Eerst ben je voor die club en zit je ze drie jaar lang aan te moedigen, daarna sturen ze je vader weg en ga je er zelf voetballen. Dan is er toch wel iets veranderd. Tegelijkertijd kon ik er pas heen ná mijn vader, anders kreeg je weer dat ik als de zoon van bevoordeeld zou worden, ook al hadden de scouts me al lang gevraagd. Dat is wel het gecompliceerde als je uit een voetbalgezin komt."

Leeftijd
Ernst maakte de overstap naar Hertha, in Duitsland een grote club, toen hij slechts 19 was. "Toch twijfelde ik niet. Bij Bochum had ik geen kans op speeltijd, omdat de club geen tweede elftal had. Ik zou achter Manuel Riemann komen te zitten, een legende daar, dus voor mij was het beter om naar Hertha te gaan als derde doelman, te trainen op het hoogste niveau en mijn wedstrijden te spelen in het tweede team van die club."

Bij Hertha groeide Ernst langzaam op tot basiskeeper. "Door een incident met de tweede doelman koos Hertha ervoor mij door te schuiven naar de positie van tweede keeper achter Oliver Christensen. Opeens zat ik wekelijks op de bank in de Bundesliga. Ik heb die tijd gebruikt om te studeren. Ik zat eerste rij. Ik voelde de atmosfeer in het stadion, ik zag het tempo van het spel, ik zag alle keepers in actie; ontzettend waardevolle lessen." Ernst maakte zijn debuut nadat Hertha gedegradeerd was en schoof een jaar later door naar positie als eerste doelman.

Volgens Ernst hoeven keepers helemaal niet oud te zijn. "Zelfs in de Tweede Bundesliga was ik de jongste. Daarom vind ik het bewonderenswaardig dat Hertha mij de kans gaf, want je praat over een grote club; vijftigduizend man tijdens thuiswedstrijden, grote druk, veel media. Zo kon ik ervaring opdoen die andere keepers pas krijgen als ze 24 jaar zijn. Ik ben nu 23 en veel beter dan toen ik twintig was, dus als ik pas nu een kans zou krijgen, ben ik over drie jaar op het niveau dat ik nu heb."

Het is wel zo dat fouten bij keepers grotere gevolgen hebben. "Daar kan ik niks tegenin brengen, maar dat moet je als club dan maar accepteren. Als je kijkt naar de topkeepers, zoals Gianluigi Donnarumma en Thibaut Courtois, zij debuteerden allemaal op jonge leeftijd. Ik vind: als je goed genoeg bent, ben je oud genoeg. Ook als doelman. Wat dat betreft heeft Hertha wel een trend gezet. Je ziet nu steeds meer jonge keepers in Duitsland kansen krijgen."

Eenzaam
Doordat één fout alles kan veranderen, kunnen keepers eenzaam zijn, weet Ernst, maar daar wil hij niet aan denken. "Ik denk niet aan het feit dat ik een bal uit mijn handen kan laten glippen. Als het gebeurt, is het gebeurd. Iedere speler maakt fouten, voetbal ís een spel van fouten, dus keepers maken ze ook, alleen zijn de consequenties groter. Daarmee leer je leven, je kunt niet anders. Keepen is wat dat betreft echt een mindset. Je móét mentaal zo sterk zijn om een cruciale fout van je af te schudden en door te gaan. Ik heb het geluk dat mijn karakter zo is. De enige die je kunt helpen, ben je zelf."

Keepers kunnen ook onbegrepen zijn door veldspelers. "Ik had de mazzel dat ik er met mijn vader goed over kon en kan praten", herinnert Ernst zich. "Hij heeft me nooit gepusht, nooit gezegd wat ik moest doen, maar wel hoe hij het heeft beleefd. Je had het net over eenzaamheid en dit is een aspect: niet iedereen heeft dezelfde ervaringen als jij. Maar echt eenzaam wil ik het niet noemen, want ik maak wel deel uit van een team."

Ernst heeft als keeper een tweezijdige rol. "De andere kant is wel weer dat ik in een ander shirt speel. En ik train deels apart van de groep, met een eigen trainer. Ik ben een individualist in een team, maar wel weer een teamplayer. Als de ploeg scoort, vier ik dat in mijn eentje. Als ik een fout maak, verwerk ik die in mijn eentje. Maar we winnen of verliezen wel weer als een team. Ik kan niet winnen zonder mijn ploeggenoten en zij niet zonder mij."

Keepen
Ernst noemt Manuel Neuer als zijn idool. "Als jonge doelman heb ik urenlang op YouTube naar beelden van hem gekeken. Neuer was innovatief. Lang blijven staan, dat blocken van de bal met zijn benen zijwaarts, maar vooral het kunnen lezen van de wedstrijd. Neuer speelde als een libero, dat kon hij doordat hij wist wat er zou gaan gebeuren en zodoende positioneel altijd op de goede plek stond. Daarna wilde iedereen Neuer zijn. Toen we met Hertha tegen Bayern speelden, heb ik zijn shirt kunnen bemachtigen. Ik koester dat."

Hoewel keepersexpert Frans Hoek inmiddels spreekt van 'goalplayer', houdt Ernst het bij een 'goalkeeper'. "Omdat het uiteindelijk gaat om het tegenhouden van ballen. Je kunt nog zo sterk aan de bal zijn, maar als je die bal niet pakt, heb je een probleem. Ik onderken wel dat het spel is veranderd en dat je als keeper op het hoogste niveau óók moet kunnen voetballen. Als je die ontwikkeling ziet: mijn vader mocht een terugspeelbal nog gewoon oppakken en opeens moest hij het met zijn voeten doen."

Ook rivaal Ajax haalde een Duitse doelman binnen, met Marc-André ter Stegen. "Ik bewonder hem", zegt Ernst. Zo lang bij Barcelona gespeeld, dan ben je een grote keeper. Straks staan er twee Duitse keepers in de grootste wedstrijd van Nederland, Feyenoord-Ajax. Dat vind ik bijzonder en ik hoop uiteraard dat wij winnen." Dat wordt ook een ontmoeting van twee generaties. "Neuer is gestopt, Ter Stegen gaat nog even door, maar daarachter moet de volgende generatie klaarstaan. Ik hoop dat ik een van die keepers ben."

Ernst verklaart tenslotte met zijn overzicht waarom Feyenoord het in de eerste twee competitieduels lastig kreeg. "Omdat we vergeten de wedstrijden eerder te beslissen. Tegen Sparta kwamen we ermee weg, tegen Go Ahead Eagles niet. Voetbal is niet alleen een spel van fouten, ook van momentum. Kleine momenten kunnen de loop van een wedstrijd veranderen. Er zit veel voetbal in dit Feyenoord, nu moeten we ook nog wat genadelozer worden. Rücksichtslos, ja."