Van Bodegom: de invloedrijke bestuurder achter de schermen bij Feyenoord
Sinds algemeen en technisch directeur Dennis te Kloese heeft aangekondigd dat hij Feyenoord na dit seizoen gaat verlaten, schuift de blik omhoog. Naar boven, richting de bestuurskamers van De Kuip. Richting Toon van Bodegom.
Bij Feyenoord vallen komende zomer meerdere sleutelposities vrij. De lijnen moeten opnieuw worden uitgezet, zowel door een nieuwe technische als algemene baas. Opvallend genoeg lijkt de kandidaat met het grootste draagvlak op voorhand buiten de deur gehouden. De gedoodverfde Robert Eenhoorn lijkt verworden tot de beste algemeen directeur die de club nooit heeft gehad, want ook nu lijkt de oud-directeur van AZ en fervent Feyenoordsupporter niet ondubbelzinnig in beeld bij de club. Dus kijkt iedereen naar Van Bodegom, de president-commissaris. De man die al jaren bij Feyenoord door de bestuurslagen loopt. Soms zichtbaar, vaker onzichtbaar. Maar altijd aanwezig.
Toon van Bodegom is ondernemer. Een zakenman van het klassieke soort. Hij verwierf zijn fortuin als oprichter van detacheringsbedrijf Myler, dat hij voor miljoenen verkocht. Eind 2018 trad hij toe tot de Raad van Commissarissen (RvC) van Feyenoord, om al snel door te schuiven naar de voorzittersstoel. Sindsdien groeide hij uit tot een van de machtigste en meest besproken figuren binnen de club.
Hij kwam in een tijd van bestuurlijke chaos, een toestand die in Rotterdam zelden ver weg is. Na het vertrek van toenmalig president-commissaris Gerard Hoetmer zocht Feyenoord een bestuurder met gezag, commerciële slagkracht en bestuurlijke ervaring. Van Bodegom presenteerde zich als een daadkrachtige bestuurder die Feyenoord zakelijker, professioneler en financieel sterker moest maken. Maar zoals dat vaker gaat in De Kuip: orde brengen is één ding, rust brengen iets heel anders.
De vaste volgers van de club werd al snel duidelijk dat hij zich niet beperkte tot de rol van toezichthouder. Op bestuurlijk vlak was Van Bodegom volgens bronnen nooit ver weg. En ook in de media begon hij zo nu en dan op te duiken.
Neem Feyenoord City. Het stadiondossier dat jarenlang als een molensteen om de nek van de club hing. Een nieuw stadion, gebiedsontwikkeling, grootse plannen, mooie maquettes en eindeloos gedoe. Van Bodegom verdedigde het plan aanvankelijk publiekelijk en was nauw betrokken bij de besluitvorming. Uiteindelijk ging in 2022 definitief de stekker eruit. Financiële onzekerheid, exploderende bouwkosten en een gebrek aan draagvlak maakten het project onhoudbaar. Voor iedereen die eraan verbonden was, betekende het een bestuurlijke nederlaag.
Ook op directieniveau bleef het onrustig. Jan de Jong vertrok in 2019 als algemeen directeur na een verschil van inzicht met de RvC. Technisch directeur Martin van Geel stapte datzelfde jaar op, volgens diverse media murw van kritiek en met een koele relatie met de top. In 2021 verdween met Mark Koevermans de volgende algemeen directeur, officieel vanwege bedreigingen vanuit supporterskringen, maar ook in een periode waarin de bestuurlijke druk enorm was. Daarna volgden technisch directeur Frank Arnesen in 2022 en commercieel directeur Joris van Dijk in 2023, met name vanwege een afwijkende toekomstvisie. Nu gaan in Rotterdam mensen wel vaker weg, maar dit waren vijf sleutelfiguren in vier jaar.
Zelfs binnen de Raad van Commissarissen rommelde het. Herman van Drie, medeoprichter van de Vrienden van Feyenoord, vertrok in 2019 wegens een “verschil van inzicht over de koers”. In gewoon Nederlands: er was gedoe. Het werd gezien als het eerste signaal dat Van Bodegom stevig de macht naar zich toetrok. In de media werd hij al snel de machtigste man van Feyenoord genoemd.
En toch, terwijl het bestuurlijk rommelde, bloeide Feyenoord sportief op. De finale van de Conference League in 2022. Het landskampioenschap in 2023 onder Arne Slot. De KNVB-beker in 2024. Feyenoord leefde weer, straalde weer, won weer. Van Bodegom was niet degene die de opstelling maakte of de tactiek bepaalde, maar als voorzitter van de RvC was hij wel medeverantwoordelijk voor de koers, voor de steun aan de nieuwe algemeen directeur Dennis te Kloese en voor de voorwaarden waarbinnen dat succes kon ontstaan.
Ook financieel zette de club stappen. Feyenoord werd stabieler, profiteerde van transfers, Europees voetbal en een hernieuwde commerciële aantrekkingskracht. Vergeleken met de crisisjaren rond 2010 oogde de club gezonder dan ooit.
Maar dat nam de kritiek niet weg.
Want twee van zijn grote beloftes — nieuw kapitaal aantrekken en de complexe bestuursstructuur vereenvoudigen — kwamen nauwelijks van de grond. In 2023 laaide mede daardoor de strijd opnieuw op. De Vrienden van Feyenoord, houder van 49 procent van de aandelen, spraken zich openlijk uit tegen zijn herbenoeming. Ze wezen op de financiën, het mislukte stadionproject en de bestuurlijke onrust. Maar onder andere dankzij steun van Stichting Continuïteit Feyenoord, die de meerderheid van de aandelen controleert, bleef Van Bodegom zitten.
Met minder draagvlak en een verdeelde achterban misschien, maar nog altijd met de touwtjes in handen. Naar verluidt blijft dat ook zo de komende jaren, als het aan Van Bodegom ligt. Zijn tweede bestuurstermijn loopt begin 2027 af, maar hij zou een derde termijn ambiëren, wat ongebruikelijk is voor dergelijke posities. Om dit mogelijk te maken, zouden de statuten moeten worden aangepast, al is het op dit moment onduidelijk of daartoe concrete stappen worden gezet.
Tot die tijd beweegt hij zich als vanouds in het centrum van de macht. De Raad van Commissarissen telt vijf leden en besluiten worden uiteindelijk op basis van een meerderheid van stemmen genomen. Naast Van Bodegom schuiven Eelco Blok, Sjaak Troost, Rob Tromp en Alexander van der Lely aan tafel, waarbij Tromp en Van der Lely opereren namens de Vrienden van Feyenoord. Diezelfde Vrienden zien een derde termijn niet zitten, maar Van Bodegom kan naar verluidt leunen op een stemverhouding van 3-2.
Onder de nog steeds geldende complexe organisatiestructuur vol raden, directies, vrienden, stichtingen en aandeelhouders blijft een vertrouwde vraag hangen boven Rotterdam-Zuid: wie bepaalt de koers van Feyenoord? Maar om één man lijkt vooralsnog niemand heen te kunnen: Toon van Bodegom.