Achter de schermen van De Kuip; de magie van de Stadiontour

Zo eens in de twee, drie jaar besteedt Perspectief aandacht aan de Stadiontour, oftewel de rondleiding door het Maasgebouw, De Kuip en het bijbehorende Feyenoord Museum. Waar veel Rotterdammers nog nooit de Euromast bezochten, daar hebben veel supporters nog nooit een stadiontour meegemaakt. Opmerkelijk, want wie aan een rondleiding meedoet komt op plekken waar menigeen zelden is geweest. Beide kleedkamers, de persruimte, de nieuwe perstribune, de business unit van de club en niet te vergeten de prijzenkast.

Een reguliere stadiontour duurt anderhalf uur en start in de fanshop naast het stadion. Vooraf via www.dekuip.com aanmelden is noodzakelijk. Zo weet de organisatie precies hoeveel rondleiders er beschikbaar moeten zijn op de bewuste dag. Aanmelden kan onder meer met een museumjaarkaart en de Rotterdampas en dan is het nog gratis ook. Er zijn ook speciale kidstours voor onder meer verjaardagsfeestjes, schoolreisjes, Engelse tours, festival tours en rondleidingen voor minder validen.

Moeder aller stadions
Op wedstrijddagen worden ook stadiontours georganiseerd maar dan zijn de boardroom en kleedkamers niet opgenomen in de reis door De Kuip. Een tijdreis ook, want het 89-jarige onderkomen herbergt uiteraard veel elementen uit het roemruchte verleden. En niet alleen in het Feyenoord Museum dat gratis kan worden bezocht tijdens de tour.

Het gezelschap verzamelt zich deze zaterdagochtend in de fanshop. Een kwartier voor aanvang dient iedereen aanwezig te zijn zodat de rondleider de deelnemers kan verwelkomen, bijpraten en de tickets kan controleren. Dat was voorheen wel anders. In eerdere rondleidingen viel het op dat menigeen zo maar aansloot zonder te betalen maar dat kan nu gelukkig niet meer. Het stadion loopt daardoor geen gemiste inkomsten meer mis.

Vandaag is Hans van Dongen de gids. Buiten heeft hij de volgelingen al verteld over de tempel aan de Maas en al gewezen op de lichtmasten uit 1957 en het Maasgebouw uit 1994. Ook wijst hij via de grote plattegrond op de vier kleuren. ,,De Maastribune noemen we de oranjezijde, de Willem van Hanegem tribune is de groene zijde, Gerard Meijer tribune hoort bij de gele kleur en de Olympia zijde kent een blauwe kleur. De trappen zijn rood en wit waarbij de rode naar de tweede ring leiden en de witte naar de eerste ring. Dan wijst hij op de megagrote doeken waar enkele spelers op staan afgebeeld en vraagt aan de kinderen of zij weten wie dat zijn. Bij Sem Steijn maakt Hans de opmerking: ,,Die is helaas nu geblesseerd en dat gebeurt eigenlijk nooit bij Feyenoord.” De volwassenen grinniken als een boer met helse kiespijn.

Grote iconen uit clubgeschiedenis
Binnen in het Maasgebouw wordt de roltrap genomen naar de eerste ring alwaar een pitstop op de toiletten kan worden gemaakt. Anderen kijken alvast in de vitrines waar shirts van Robin van Persie liggen en andere relikwieën. Wanneer Hans alle volgelingen weer compleet heeft begint hij zijn interessante verhaal over de grote zwart-wit selectiefoto die op de ramen prijkt. ,,Dit is het team van 56 jaar geleden met grote iconen uit de clubgeschiedenis. Een heeft zelfs een eigen standbeeld, daar lopen we straks langs. Maar deze ploeg won de Champions League in 1970.” De aanwezigen kijken bewonderend, de kinderen kijken elkaar aan. ,,Heeft Feyenoord ooit de Champions League gewonnen?

,,Ja, zeker. En ze waren ook nog de beste van de wereld! Dan volgen er mooie anekdotes, over de meeuw die gratis een wedstrijd wilde kijken en die door Eddy Treytel uit de lucht werd geschoten op het Kasteel. Die door een man werd opgezet en door zijn vrouw bij de doelman werd afgegeven.

Hans vertelt enthousiast over het brilletje van Joop van Daele, Gerard Meijer, de enige verzorger in de wereld waar een tribune naar is vernoemd. Jan Boskamp, Van Hanegem, kortom, bijna alle grote namen passeren vast de revue met daarbij aangetekend dat we in het Feyenoord Museum meer over deze mensen kunnen leren. Opvallend aan zijn verhaal is dat diverse spelers vorig jaar of het jaar daarvoor helaas zijn overleden. Een erevermelding is er voor Ernst Happel. ,,Dat was de man die bijna nooit iets zei. Maar de uitspraak ‘Kein gelul, fussbal spielen!’ betekent zoiets als ‘Geen woorden maar daden’. En die woorden kennen we maar al te goed, toch?”

Uitzicht op beste veld van Nederland
Even later mogen alle aanwezigen plaatsnemen op de rode stoelen van de tweede ring. Menigeen wil meteen foto’s maken van het schitterende uitzicht op het veld waar de speciale ‘groeilampen’ op het gras schijnen en plastic doeken het gras beschermen tegen de kou. Want koud is het deze laatste zaterdagochtend van februari.

Hans gaat verder met zijn wetenswaardigheden. Onderweg heeft hij al verteld over Cor Kieboom en de wens van de Duitsers om het staal van de pas vier jaar oude Kuip te hergebruiken. ,,Maar meneer Kieboom noemde maar een derde van het werkelijke gewicht aan staal en dat vonden de Duitse bezetters gelukkig te weinig om het stadion af te breken. Gelukkig maar want kijk om u heen, dit is toch prachtig? Zo in de volle zon, de stad Rotterdam op de achtergrond. En we kijken wel naar het beste veld van Nederland. Al elf jaar vinden de aanvoerders van alle zeventien andere clubs dit de beste grasmat.”

Houten banken
,,U zit nu op een van de 5600 business seats. Vroeger waren hier ook houten banken maar sinds 1994 zitten sponsors, bedrijven en mensen die wat meer geld over hebben voor een seizoenkaart hier extra luxe. Verwarming boven de hoofden en de mogelijkheid om voor en na de wedstrijd alsmede in de rust in het Maasgebouw wat lekkers te nuttigen. Na de grote renovatie van 1994 waren er nog maar 51.000 zitplaatsen waar vroeger 65.000 mensen een wedstrijd konden bijwonen. Hieronder bevinden zich de units die bij andere clubs skyboxen worden genoemd. Daar heb je twaalf zitplekken per unit. Nee, ik zit hier zelf niet. Sta al vijftig jaar op vakkie S. daar beginnen we altijd met zingen, zoals: “Komen wij uit Rotterdam?” En dan zingt de overkant terug. Bij ons op het vak wordt de sfeer gemaakt. Er zullen ook vast hooligans staan, dat kan best, maar iedereen houdt wel van Feyenoord en daarom komen ze kijken.”

Perszaal
De groep gaat via de trap twee verdiepingen lager kijken en komt uit bij de ingang waar de bus de spelers van beide teams vlak voor de deur aflevert en waar alle hoofdrolspelers naar binnen gaan. Maar we gaan toch nog even een trapje hoger kijken. In de perszaal.

In de Fred Blankemeijer perszaal annex persruimte mogen de deelnemers onder toeziend oog van de Feyenoord-icoon en ex-persvoorlichter, bestuurder en speler, op de stoel plaatsnemen waar al menig trainer van Feyenoord zijn persconferenties hield. De anderen zitten op de witte stoeltjes met Feyenoordlogo en wachten op hun beurt. Ook dit is weer een hoogtepunt van deze enerverende trip down memory lane. Na de fotosessies lopen we via de nieuwe en fraaie perstribune naar de unit van Feyenoord. Ook dit is weer zo’n bijzonder moment want hier komen de bestuurders en notabelen bijeen en worden belangrijke besprekingen gehouden.

‘Whatever it takes’ komen we vandaag al meerdere malen tegen. Het lijkt de nieuwe hoofdspreuk. Wat er ook gebeurt, wat er ook voor nodig is, koste wat kost, alles wat nodig is. AI leert ons dat de Engelse tekst is bedacht om ons te doen geloven dat de bereidheid er is om alle mogelijke middelen, inspanningen, of acties worden gebruikt om een bepaald doel te bereiken, ongeacht de prijs of de consequenties. Nu maar hopen dat supporters deze slogan niet verkeerd opvatten.

Huilende Gimenez
Vervolgens neemt Hans van Dongen zijn volgers mee naar een andere plek waar de meeste fans nog nooit zijn geweest. De kleedkamers. Hans vraagt de kinderen of zij Lamine Yamal kennen. Er wordt instemmend geknikt. Die zat hier te huilen. En Harry Kane, kennen jullie die ook, de spits van Bayern? Die heeft hier ook te zitten huilen toen Feyenoord hen versloeg in de Champions League. En ook Santiago Gimenez. Ja, zeker, die speelde voor de winterstop voor Feyenoord en na de winter kwam hij hier met AC Milan en ja, ook hij huilde.

Even later staan alle aanwezigen in de andere kleedkamer.  Daar is bij elke zitplaats middels een grote poster duidelijk zichtbaar gemaakt voor wie deze plek is. Wie de Nederlandse taal niet machtig is, weet toch zijn eigen stekkie te vinden in deze grotere kleedkamer met in het midden een groot obstakel waar de vuile was in moet worden gegooid na een wedstrijd. Net als bij veel andere clubs is de kleedkamer van de thuisclub veel luxer dan die van de gasten. Alsof dat invloed heeft op de uitslag?

Feyenoord heeft onder een van de vele voorgangers van Van Persie (Gertjan Verbeek) een krachthonk achter de kleedkamer laten maken waar voorheen de ruimte van oud-verzorger Gerard Meijer was gevestigd. Dit vond ome Gerard toen niet leuk en de spelers ook niet. De verhalen gaan dat toen het muiten jegens de ex-trainer begon en dat de relatie met menig speler daarna niet mbevindteer optimaal was. In ieder geval is het zicht op het krachthonk of fitness ruimte duidelijk en blijkt eens te meer dat de club en het stadion op dit gebied flinke slagen hebben gemaakt.

Het grasveld
Na de kleedkamer wandelt het gezelschap de tunnel in. Hans vraagt om in twee rijen te gaan staan en laat vervolgens het trommelgeroffel horen dat normaliter klinkt als de hoofdrolspelers het trappetje omhoog nemen naar de ‘heilige’ grasmat. ,,Kijk goed uit voor de klep want Hansie Hansie (Kraay) stootte ooit zijn hoofd en had veel pijn.”  

Eenmaal op de kunstgrasstrook aangekomen naast de grasmat valt op dat de grensrechters maar een heel dun strookje gras hebben en feitelijk met een been in het echte gras en met een been in het kunstgras lopen. Best een gevaarlijke en zorgelijke situatie want als de beste man uitglijdt, kan een blessure op de loer liggen. Maar dat terzijde. De groep kijkt bewonderend naar de korte grassprieten en het scheef gezakte bord waar duidelijk wordt gemaakt dat de grasmat niet betreden mag worden.

Dus neemt Hans de groep mee over de straattegels naar de andere zijde waar de oude tunnel zich bevindt. Ook hier wordt gewaarschuwd voor de klep. We dalen af, de catacomben in en zien links mooie zwart-wit foto’s uit de roemrijke geschiedenis en rechts in rood en wit namen van spelers die ooit voor Feyenoord speelden. Aan het einde van de tunnel neemt Hans ons nog even mee naar de oude, kleine kleedkamer en vertelt over de badscènes en dat Cruijff in zijn Feyenoordjaar hier ook zat. Wat een verschil met de kleedkamers van nu!

Feyenoord Museum
Na de oude kleedkamers is het dan toch echt tijd voor het Feyenoord Museum waar vrijwilliger Leen ons opwacht. We zijn al een uur onderweg en krijgen een kwartier om door de kleurrijke geschiedenis te lopen en de prijzen te bewonderen. De honderdste KNVB beker met goud, de schalen, de Europa Cup en Wereldbeker, ze staan er allemaal. Zelfs de Zilveren bal uit een ver verleden.

De kinderen herinneren zich nog de door Hans genoemde meeuw en het brilletje en maken daar foto’s. Hans heeft een onderwijsachtergrond en dat is deze rondleiding heel goed te merken. Hij spreekt de kinderen op hun niveau aan en weet hen mee te nemen door de geschiedenis op een manier die echt bij een ervaren onderwijsman past. Aan de wanden hangen wandpanelen met teksten en die zijn bijgewerkt tot 2024. Over dit seizoen zal niet veel tekst worden geschreven.

Nadat iedereen op eigen wijze alle memorabilia heeft bekeken, neemt de rondleider het gezelschap nog mee naar de hal die de meeste aandeelhouders goed kennen. De trap, de bustes van onder meer wijlen ere-voorzitter Kieboom, het glas in lood en de vitrines die nu wel een kleine tentoonstelling ten toon spreiden maar op wedstrijddagen niet zichtbaar zijn. Uiteraard maken we ook een uitstapje naar buiten, naar het standbeeld van Coen Moulijn dat op ware grootte voor de ingang staat. 172 cm op een sokkel. Er worden wederom foto’s gemaakt en Hans vertelt over de sterfdag, 4 januari (2011) en dat ieder jaar een groep supporters hier met weduwe Adrie hun idool herdenkt. ,,Wat Cruijff voor Ajax is, is Coen Moulijn voor Feyenoord!”

Laatste halte
De Legioenzaal is de laatste stop van supporter en gids Hans. ,,Hier komen fans voor de wedstrijd bijeen en bespreken het laatste Feyenoordnieuws. De donkere ruimte kende voorheen een grote fotowand waar onder meer een foto van Willem van Hanegem met Andre Hazes te vinden was. Maar die muur is nu donker van kleur.

Daarentegen zijn de prachtige muurschilderingen na de Legioenzaal direct een eye-catcher. ,,Ik sprak in het begin van onze tour over De Kuip als kathedraal. Als u goed naar die afbeeldingen op dat gebouw aan de overzijde kijkt, ziet u de ramen van een kathedraal met daarin afgebeeld belangrijke gebeurtenissen uit de 118-jarige geschiedenis van deze club. Supporters hebben hier vrij lang aan gewerkt en het resultaat is verbluffend mooi. Veel supporters zijn ook enorm trots op deze wand.” Er wordt instemmend geknikt.

Even later staat het gezelschap weer in het Maasgebouw en wijst Hans de aanwezigen nog op de mogelijkheid om in de fanshop iets te kopen met tien procent korting. Enkele ouders geven de gids een hand en danken hem voor de mooie teksten en anekdotes gedurende deze anderhalf uur durende rondleiding. Hans neemt de bedankjes zichtbaar trots in ontvangst en meldt dat een volgende groep al op hem wacht.

De stadiontour is ten einde, de clubhistorie eindeloos.