Column ∙ Ben ik een nutteloze toeschouwer?
Op internet stond een advertentie voor het boek 'De nutteloze toeschouwer' van Louis Couperus. Met voetbal heeft het niets te maken. De advertentietekst zette me wel aan het denken. Ben ik een nutteloze toeschouwer, omdat ik wel columns over Feyenoord schrijf, maar het beleid niet kan veranderen?
Het boek is een bundeling van brieven die Couperus schreef aan het begin van de Eerste Wereldoorlog. Hij beschrijft wat hij ziet gebeuren, benoemt wat er misgaat, begrijpt, lijdt een beetje, maar beseft tegelijk dat hij niet meer is dan een toeschouwer. En dan ook nog een nutteloze, omdat hij niets kan veranderen.
Dat gevoel herken ik maar al te goed. Al tientallen jaren schrijf ik over Feyenoord. Daarbij ben ik eerst en vooral een supporter die het beste voorheeft met de club. Als ze goed spelen, rollen de lovende woorden bijna vanzelf uit mijn toetsenbord. Dan steek ik de loftrompet over trainer, spelers en bestuur. Maar als het slecht gaat, laat ik dat ook weten. Dan schrijf ik over falend beleid, onbegrijpelijke aankopen, rare wissels en hekel ik de trainer die na afloop zegt dat hij weer goede dingen heeft gezien, terwijl zijn elftal erbarmelijk speelde.
Zoals nu dus. Ik zie het slechte spel, benoem het, wind me erover op en hoop dat het anders wordt. En dan? Dan verandert er niks. Volgens Johan Derksen moeten voetbalbestuurders ook helemaal niet luisteren naar supporters. Columnisten niet al te serieus nemen. Gewoon hun eigen koers varen. Maar hoe lang duurt het voordat ze inzien dat die eigen koers tot de ondergang leidt?
Begin januari staan we al dertien punten achter op de koploper, zijn we uitgeschakeld voor de KNVB Beker en is Feyenoord het lachertje van de Europa League. In Heerenveen zaten op de reservebank voornamelijk jeugdspelers, van wie sommigen hun debuut nog moeten maken. Hadden we een keeper die met elke uittrap de bal bij de tegenstander inleverde. Stond op het middenveld een speler die niet wil bijtekenen en gewoon zijn man liet lopen. Stortte het team na een uur weer volledig in. Zag je de gelijkmaker ver van tevoren aankomen. Ging er weer een speler met een blessure af.
De laatste 10 eredivisiewedstrijden hebben we maar 14 punten gepakt en slechts één keer de nul gehouden. De voorsprong op onze aartsrivaal is geslonken tot drie punten. Daar hebben ze de slecht presterende trainer wel ontslagen en heeft de technisch verantwoordelijke man wel zijn conclusies getrokken. Hugo Borst vindt dat Feyenoord Robin van Persie niet moet ontslaan zolang hij Ajax onder zich houdt. Nou, dat duurt niet lang meer en dan is het te laat. Als we zo doorgaan, eindigen we in een strijd om plek vier of vijf. Wanneer dringt die harde realiteit eindelijk tot de bestuurskamer door?
Als columnist kan ik slechts verwoorden wat in mijn ogen op en rond het veld verkeerd gaat. Het onheil zelf kan ik niet keren. Ik bepaal geen opstelling, stel geen selectie samen en beslis niet over de technische of medische staf. Ben ik daarom een nutteloze toeschouwer? In denk het niet. Het betaald voetbal leeft bij de gratie van betrokken toeschouwers die hun club liefhebben. Supporters die waarschuwen wanneer het dreigt mis te lopen en hopen dat bestuurders ingrijpen. Dat is ook de rol van mij als columnist: kritisch, betrokken en gedreven weergeven hoe ik tegen de zaken aankijk. Uit liefde voor Feyenoord, mijn club, die ik niet verder wil zien afglijden.