Exclusief
Varkenoord (Vrouwen)

1908.nl

Analyse

De deal van € 275.000: waarom er rond Sportclub Feyenoord vooral verliezers lijken te zijn

Niels

Afgelopen vrijdag vond op Varkenoord de inmiddels veelbesproken buitengewone algemene ledenvergadering (BALV) van Sportclub Feyenoord plaats. Een vergadering die zo beladen was dat zelfs de politie aanwezig was. Aanleiding was niet alleen de bestuurlijke onrust binnen de vereniging en de toegang tot deze vergadering, maar ook de al langer sluimerende discussie over de jaarlijkse bijdrage van € 275.000 die Stadion Feijenoord NV aan Sportclub Feyenoord moet betalen.

Dat bedrag zou oorspronkelijk bedoeld zijn voor maatschappelijke activiteiten, zoals jeugd- en meisjesvoetbal, walking football, vrijwilligersbegeleiding en samenwerking met zorginstellingen. Tijdens de vergadering zou zijn afgesproken om de jaarlijkse bijdrage op een aparte rekening te zetten. De renteopbrengsten zouden vervolgens worden geïnvesteerd in de gehele vereniging.

Maar daarmee is de discussie allerminst verdwenen. Integendeel. De deal van € 275.000 per jaar over een duur van 40 jaar lijkt inmiddels vooral tot één conclusie te leiden: er zijn eigenlijk alleen maar verliezers:Stadion Feijenoord N.V. zit met een extra jaarlijkse last, terwijl De Kuip dringend groot onderhoud nodig heeft.

Sportclub Feyenoord ruziet intern over de besteding van het geld.
Vereniging Aandeelhouders Stadion Feijenoord (VASF) ontdekte de verplichting pas later in de jaarrekening en stelt al langere tijd vragen over de totstandkoming, de tegenprestatie en de transparantie rond de afspraak.

Wat houdt de deal ook alweer in?
Om de deal te begrijpen, moet worden teruggegaan naar 2019. Sportclub Feyenoord had destijds een meerderheidsbelang in Stadion Feijenoord NV. Op 2 oktober 2019 stemde 92 procent van de leden van de Sportclub tijdens een BALV in met het onderbrengen van dat belang in nieuw op te richten vennootschap: De Kromme Zandweg BV. Dat gebeurde om de bouw van Feyenoord City mogelijk te maken.

De vennootschap werd twaalf dagen later opgericht en werd op 30 januari 2020 omgezet in een stichting: Stichting De Kromme Zandweg. De zeggenschap over de aandelen Stadion Feijenoord NV kwam daarna terecht bij Stichting Administratiekantoor van Aandelen Stadion Feijenoord NV (hierna: SAK). Zo heeft De Kromme Zandweg het economisch eigendom (de waarde van de aandelen en de eventuele dividenden erop) en de SAK het juridisch eigendom (de zeggenschap). Stadion Feijenoord NV werd vervolgens belast met een jaarlijkse betaling van € 275.000 aan Sportclub Feyenoord.

Precies daar begint de verwondering, want normaal gesproken betaalt de koper aan de verkoper. In dit geval lijkt De Kromme Zandweg de partij te zijn die economisch is bevoordeeld. Maar niet De Kromme Zandweg betaalt veertig jaar lang aan de Sportclub. Dat doet Stadion Feijenoord NV zelf.

Wat is er zo typisch aan deze constructie?
Bij de totstandkoming van de deal lopen de rollen van verschillende partijen opvallend door elkaar.
Op het moment van de deal was Sportclub Feyenoord enig aandeelhouder van De Kromme Zandweg BV. Bij de oprichting waren Cees Ultee en Peter Bak bestuurders van deze vennootschap. Beiden waren op dat moment ook bestuurslid van Sportclub Feyenoord.

Bij de omvorming van de BV naar een stichting werden volgens de statuten de eerste bestuurszetels verdeeld over drie geledingen: Cees Ultee namens Sportclub Feyenoord, Toon van Bodegom namens de Raad van Commissarissen van Feyenoord Rotterdam NV en Cees de Bruin (een half jaar erna vervangen door  Marianne de Waard-Preller) namens de Raad van Commissarissen van Stadion Feijenoord NV. Ook bij de SAK is de bestuurlijke verwevenheid opvallend. Het bestuur bestaat uit vijf personen. Drie daarvan komen uit de Sportclub-hoek: Cees Ultee, Cor van Veldhuizen en Roberto Kik. De twee andere bestuurders zijn René van Ierschot en Gérard Moussault.

Dat hoeft op zichzelf niet verkeerd te zijn. In een clubomgeving lopen netwerken nu eenmaal vaak door elkaar. Maar bij een transactie van deze omvang van € 11 miljoen, los van indexatie, moet juist dan de zakelijke onderbouwing ijzersterk zijn. En die zakelijke onderbouwing is nu precies wat ontbreekt in de publieke uitleg.

Waarom betaalt Stadion Feijenoord NV veertig jaar lang aan Sportclub Feyenoord, terwijl het economische belang bij De Kromme Zandweg terechtkwam? Welke concrete tegenprestatie krijgt Stadion Feijenoord daarvoor? Waarom is gekozen voor € 275.000 per jaar? Waarom veertig jaar? Waarom geïndexeerd? Waarom zonder opzegmogelijkheid? En waarom is de afspraak blijven staan nadat Feyenoord City niet doorging?
Een afspraak die was verbonden aan de komst van een nieuw stadion zou logischerwijs een voorwaarde, evaluatiemoment of ontbindingsmogelijkheid moeten bevatten voor het geval dat project niet doorgaat. Die voorwaardelijkheid lijkt te ontbreken.

Wie is bevoordeeld en wie is benadeeld?
Op basis van de zichtbare structuur lijkt vooral Stichting De Kromme Zandweg te zijn bevoordeeld. Die kreeg het economische belang bij de aandelen. De SAK kreeg de zeggenschap. Sportclub Feyenoord kreeg een langjarige inkomstenstroom. En Stadion Feijenoord N.V. kreeg de rekening.

Dat is precies de reden waarom de deal governance-technisch zo gevoelig is. Het gaat niet alleen om de vraag of er juridisch een contract ligt. Het gaat om de vraag of Stadion Feijenoord NV als vennootschap voldoende zakelijk en zorgvuldig heeft gehandeld, en of toenmalig enig bestuurder Jan van Merwijk de belangen van Stadion Feijenoord NV in voldoende mate heeft gediend.
Een vennootschap mag best betalen voor samenwerking, maatschappelijke doelen of strategische afspraken. Maar dan moet duidelijk zijn wat de vennootschap daarvoor terugkrijgt. Zeker als de verplichting veertig jaar duurt en minimaal € 11 miljoen bedraagt.

De gevolgen voor Stadion Feijenoord N.V.
Voor Stadion Feijenoord N.V. is € 275.000 per jaar geen detail. De Kuip kampt met groot en noodzakelijk onderhoud. De stadionorganisatie heeft de afgelopen periode juist benadrukt dat zij zelf onvoldoende middelen heeft om het stadion toekomstbestendig te houden. In november 2025 werd door de stadionleiding gesteld dat de veiligheid en zelfs vergunning en proflicentie op termijn in gevaar kunnen komen als noodzakelijk onderhoud te lang wordt uitgesteld.
Ook de discussie over de beoogde eenwording tussen club en stadion draait voor een belangrijk deel om de vraag wie het onderhoud van De Kuip gaat betalen. Feyenoord zou tientallen miljoenen willen investeren, maar vooral nadat de eigendoms- en zeggenschapsstructuur rond het stadion is opgelost.
Daar komt bij dat de gemeente Rotterdam het stadion recent nog financieel lucht gaf via de zogenoemde geluidsdeal. De gemeente legde volgens gebiedsontwikkeling € 11,8 miljoen op tafel om Stadion Feijenoord NV te compenseren voor het laten vervallen van geluidsrechten, waardoor woningbouw in de omgeving mogelijk werd.

In dat licht wringt een jaarlijkse verplichting van € 275.000 extra. Geld dat het stadion aan Sportclub Feyenoord betaalt, kan niet worden besteed aan onderhoud, veiligheid, installaties, schilderwerk of andere noodzakelijke investeringen in De Kuip.

De gevolgen voor Sportclub Feyenoord
Voor Sportclub Feyenoord is de jaarlijkse ontvangst juist enorm. Exacte openbare cijfers over kantineopbrengsten, contributies en sponsoring zijn niet beschikbaar, maar zelfs aan de bovenkant van een redelijke bandbreedte is € 275.000 een begrotingsbepalend bedrag.
Stel dat Sportclub Feyenoord jaarlijks aan contributies, brutomarge van kantineopbrengsten en sponsoring € 550.000 per jaar ontvangt, dan vertegenwoordigt de jaarlijkse stadionbijdrage van € 275.000 50 procent van de drie reguliere inkomstenbronnen samen.

Dat plaatst de ruzie binnen de Sportclub in perspectief. Dit is geen kleine pot. Dit is een bedrag dat de financiële verhoudingen binnen een amateurvereniging wezenlijk verandert. Het kan bepalen welke teams, projecten, accommodaties, jeugdactiviteiten of maatschappelijke programma’s worden gefinancierd.
Daarbij is van belang dat de bijdrage volgens eerdere berichtgeving bedoeld is voor charitatieve of maatschappelijke doelen. De VASF stelde dat de Sportclub met het geld maatschappelijke doeleinden moet nastreven, maar dat de invulling daarvan onduidelijk bleef.

Daaruit volgt ook dat het geld niet zomaar in het eerste elftal van Sportclub Feyenoord kan worden gestoken. Een eerste elftal dient immers geen maatschappelijk doel in dezelfde zin als breedtesport, jeugdvoetbal, meisjesvoetbal, vrijwilligersontwikkeling of maatschappelijke projecten op Varkenoord. Juist daarom is de vraag naar de besteding zo explosief geworden.

Wie beslist over het geld? Mag het op de algemene rekening? Moet het apart worden gehouden? Gaat het naar de hele vereniging of naar specifieke projecten? En wie controleert of de besteding past binnen de oorspronkelijke doelstelling?

De afspraak om het geld op een aparte rekening te zetten en alleen de renteopbrengsten voor de vereniging te gebruiken, lijkt bedoeld om de rust te herstellen. Maar eigenlijk onderstreept die afspraak vooral hoe groot het wantrouwen inmiddels is.

De VASF bleef te lang in het donker
Voor de aandeelhouders van Stadion Feijenoord is vooral de informatievoorziening problematisch. De VASF heeft herhaaldelijk vragen gesteld over de jaarlijkse verplichting. De verplichting kwam pas nadrukkelijk naar voren na bestudering van het jaarverslag over 2022/23.

Dat is opmerkelijk. Een verplichting van minimaal € 11 miljoen, aangegaan voor veertig jaar, raakt rechtstreeks aan de financiële positie van Stadion Feijenoord NV. Aandeelhouders mogen dan verwachten dat zij tijdig, volledig en begrijpelijk worden geïnformeerd over de achtergrond, de voorwaarden, de tegenprestatie en de zakelijke rechtvaardiging. Zeker omdat de VASF niet alleen aandeelhouder is, maar in het stadiondossier ook een belangrijke rol speelt bij de bredere besluitvorming over de toekomst van De Kuip.

Conclusie: een vreemde deal met alleen maar verliezers
De jaarlijkse bijdrage van € 275.000 aan Sportclub Feyenoord was mogelijk ooit bedoeld als smeermiddel in een grotere beweging: het vrijmaken van de aandelenstructuur, het mogelijk maken van Feyenoord City en het ondersteunen van maatschappelijke activiteiten op Varkenoord. Maar nu Feyenoord City niet is doorgegaan, staat de deal in een heel ander licht.

Wat resteert, is een vreemde en niet-transparante constructie. Sportclub Feyenoord heeft haar positie in Stadion Feijenoord NV opgegeven en krijgt veertig jaar lang een forse jaarlijkse bijdrage. De SAK heeft de zeggenschap over de aandelen. Stichting De Kromme Zandweg lijkt het economische belang te hebben verkregen. En Stadion Feijenoord NV betaalt de rekening, terwijl niet duidelijk is wat het stadion daarvoor concreet terugkrijgt.

Daarmee dringt zich de vraag op of Jan van Merwijk, destijds als enig bestuurder van Stadion Feijenoord NV, de belangen van de vennootschap voldoende heeft gediend. Is de prijs zakelijk vastgesteld? Is onafhankelijk advies ingewonnen? Zijn tegenstrijdige belangen voldoende onderkend? Is de VASF tijdig geïnformeerd? En waarom is geen duidelijke voorwaardelijkheid opgenomen voor het geval Feyenoord City zou sneuvelen?

Vooralsnog lijkt de deal vooral verliezers te hebben opgeleverd.
Stadion Feijenoord N.V. kan jaarlijks € 275.000 minder besteden aan het noodzakelijke onderhoud van De Kuip. Sportclub Feyenoord heeft er een inkomstenbron bij die zo groot is dat zij intern tot spanningen en ruzie leidt. En de VASF voelt zich onvoldoende geïnformeerd over een verplichting die de financiële positie van het stadion voor veertig jaar raakt.

De kern van het probleem is niet alleen de hoogte van het bedrag. De kern is het gebrek aan transparantie. Bij een deal van minimaal € 11 miljoen mag worden verwacht dat glashelder is wie betaalt, wie ontvangt, wie profiteert, welke tegenprestatie wordt geleverd en waarom de afspraak zakelijk verantwoord is.

Zolang die antwoorden ontbreken, blijft de deal rond de € 275.000 niet alleen opmerkelijk, maar ook buitengewoon kwetsbaar.

Delen